You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Ramachandran (2003) wijst erop dat het brein uit honderd miljard neuronen bestaat met elk tot tienduizend synapsen, wat meer mogelijke hersentoestanden oplevert dan er elementaire deeltjes bestaan in het universum. En ook Harry Mulisch zegt: ‹Als ik met mijn hond wandel onder de sterrenhemel ben ik onder de indruk en hij niet. Het menselijk hoofd is dan ook groter dan het heelal› (2007, p. 255). De neuropsychoanalyse integreert tegenwoordig inzichten uit de neurowetenschappen met psychoanalytische aandacht voor de subjectieve ervaring. Ze zou een remedie zijn tegen de simplistische reducties van de eerste en de speculatieve metapsychologische euvels van de laatste. Solms, Panksepp, Widlöcher, Snodgrass en Shevrin zijn enkele bekende vertegenwoordigers van de neuropsychoanalyse. Ariane Bazan heeft jaren in de universiteit Ann Arbor van Michigan gewerkt met de laatste. Ze is psychologe, psychoanalytica, doctor in de biologie en docente aan de ULB te Brussel. Zij deelt hun aller (inclusief Freuds) hypothese van een psyche die emergent ontstaat en niet tot biologie te reduceren valt.
In het voorwoord bij Des fantômes dans la voix promoveert Bazan de talige structuur van het onbewuste tot thema van haar boek. Ze hanteert de intrigerende stelling dat psychopathologie gezien kan worden als het fantoom van het fonologische fragment dat ons verhaal doorspookt. Dit fantoom is voor haar de niet uitspreekbare betekenaar die onbewust wordt doorgegeven. Zoals bij de fantoompijn in het geamputeerde lidmaat wordt deze betekenaar (ondanks zijn ontbreken) geïnvesteerd (p. 10) en doemt hij bij herhaling in onze uitingen op.
Dan volgt een zeer compact en rijkelijk gestoffeerd boek, gebaseerd op diverse neurowetenschappelijke bevindingen en experimenten. Binnen het bestek van deze recensie is het onmogelijk de weelde aan onderzoeksgegevens en de minutieuze opbouw van haar uiteenzetting recht te doen dus ik beperk mij noodgedwongen tot enkele accenten.
In hoofdstuk 1 onderzoekt ze de samenh