Van Amsterdam tot Kongo: Verslag van: Over grenzen [Amsterdam, 7 november 2008]

De jaarlijkse studiedag van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie ging ‹over grenzen›, in een dubbele betekenis. In verschillende voordrachten werden werkterreinen en werkwijzen besproken die gemiddeld niet zo ‹standaard› zijn in ons vakgebied. Een tweede creatieve

betekenis van ‹over grenzen› was de koppeling van een coreferent vanuit een andere invalshoek aan elke spreker.

In de interactieve inleiding door Frans de Jonghe, aan de hand van een aantal videofragmenten uit The Sopranos, werden thema's als enactment, (overmatige) zelfonthulling en het omgaan met weerstand op sprankelende wijze geïllustreerd. De grensoverschrijdingen van Tony Soprano, maar evenzeer van zijn therapeute, Dr. Melphy, waren humoristisch en misschien zelfs wel herkenbaar.

Jaak Le Roy vertelde in de eerste voordracht een indrukwekkend verhaal over counseling en mediation in lokale gemeenschappen in Kongo. Over kinderen die om uiteenlopende redenen — waarbij religie een tamelijk dubieuze rol speelt — worden uitgestoten en als heks worden bestempeld. Hij liet zien hoe deze hekserij alleen begrepen kan worden in een gezinscontext. Helder schetste hij de complexe problematiek van traditionele gebruiken in een veranderende samenleving, en hoe die veranderingen kunnen leiden tot gebrek aan containment en chaos. Het herstel van (generatie) grenzen is daarbij essentieel. Leren praten, het aangaan van een open dialoog en het delen van gevoelens helpt de angst wegnemen. Actiegericht counselen leidt tot minder uitstoting. In een tussenzinnetje noemde hij War Trauma Foundation, als faciliterende organisatie voor zijn project. Deze organisatie verdient mijns inziens veel meer aandacht dan zij krijgt, omdat zij overal waar dat nodig is lokale hulpverleners opleidt om trauma's te helpen behandelen. Zie .

Marian Tankink, medisch antropoloog, beschreef als co-referent de dilemma's van een vluchtelinge uit Soedan, die zweeg over haar traumatische ervaringen, en