You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Na de thema's Bewust/Onbewust en Dromen werd op de laatste studiedag van de veertiende lezingencyclus van de Belgische School voor Jungiaanse Psychoanalyse een derde psychoanalytische hoeksteen belicht. Jef Dehing, die sedert 1995 met bezieling de studiedagen organiseerde, zette een stap opzij en wordt opgevolgd door Mia Nijsmans. Zij stelde vast dat alle sprekers een zekere spanning in hun titel hadden ingebouwd die ruimte laat voor verdere gedachten. Pluralisme en openheid, zo kenmerkend voor de School, werden geïllustreerd door sprekers uit drie verschillende verenigingen met elk hun eigen invalshoek en expertise.
Annette Watillon, psychiater en psychoanalytica, opende met een warm exposé over tegenoverdracht versus empathie. Over dit spanningsveld is recentelijk nog uitgebreid geschreven (Hebbrecht & Demuynck, 2008). Het concept ‹tegenoverdracht› heeft een lange en woelige geschiedenis achter de rug. Een rode draad is dat er via zelfanalyse steeds een zware arbeid van de analyticus gevraagd wordt. Een psychoanalyse is een wederzijdse uitwisseling van emoties. De analyticus vraagt zich af, voordat hij een duiding aanbiedt, van wie de beleefde emoties komen: zijn het projecties van de analysant of reacties van de analyticus zelf? Het kader helpt om deze denkruimte te scheppen. Het begrip ‹empathie› heeft ook een eigen psychoanalytische weg afgelegd. Watillon werkt veel met kinderen en merkt op dat de droomcapaciteit van de analyticus en de enscenering door het kind belangrijke elementen zijn om tot empathie te komen. Deze enscenering staat in verband met het verhaal dat de ouders op dat moment aan het vertellen zijn. De analyticus kan op deze manier de behoeften van het kind begrijpen en erop inspelen. Watillon maakt hierbij een belangrijk onderscheid tussen tegenoverdracht en empathie. Tegenoverdracht is een reactie van de analyticus op de overdracht van de ouders en/of van het kind. Empathie is daarentegen een beweging vanuit de analyticus, die zich zowel met het