Een vrouwelijke geschiedenis van de psychiatrie: Bespreking van: Lisa Appignanesi (2009). Gek, slecht en droevig — Een geschiedenis van vrouwen en psychiatrie van 1800 tot heden. Amsterdam:  De Bezige Bij. ISBN 978 90 234 4059 8,  576 pp., € 39,95

De lezer wordt in Gek, slecht en droevig vlot meegevoerd naar de meest duistere uithoeken van de vrouwelijke psyche, naar de zielloze zalen van psychiatrische instellingen en de onderdrukkende behandelmethoden die meestal ontspruiten aan het brein van mannelijke psychiaters. Begrip voor de gedragingen en gekke verhalen van patiënten wordt maar zelden gesignaleerd. Meestal worden deze uitingen als ‹ziek› bestempeld en behandeld met methoden die rechtstreeks ontleend zijn aan het medisch bedrijf en in een enkel geval aan het abattoir. De menselijke behandelvorm van het spreken en luisteren is relatief laat in de psychiatrie geïntroduceerd en lijkt nu al weer op zijn retour te zijn. Het boek van Appignanesi (o. a. directeur van het Freud-museum in Londen, en auteur van Freud's women) is geen echt zware kost, maar de lichte toon heeft de auteur niet verhinderd kritisch te zijn, zowel ten aanzien van de medische stand als van de vrouwen die zich op een vreemde onaangepaste manier gedroegen. Appignanesi geeft een overzicht van bemoeienis met gedragsgestoorde vrouwen, die eerst werden beschouwd als gevaarlijke heksen die verbrand of anderszins geëlimineerd moesten worden en later behandeld werden als zieken. Gekken kwamen onder de hoede van dokters die zochten naar oorzaken van de gedragsafwijkingen en naar manieren om hen weer op het goede pad te krijgen. Er is een lange weg afgelegd van de heksenwaag naar de MRI-scan. De schrijfster begint haar relaas met de bloedstollende geschiedenis van de Engelse Mary Lamb die haar kille moeder in een vlaag van verstandsverbijstering vermoordde maar niet ter dood veroordeeld werd en zelfs niet gedwongen opgesloten omdat haar broer haar thuis wilde verzorgen.

Een volgend voorbeeld uit de galerij van krankzinnige vrouwen betreft een infanticide van het ergste soort: Henriette Cornier, een huishoudelijke hulp die nog maar net in dienst was van het echtpaar Belon met twee heel kleine kinderen in hartje Parijs, begin negentiende eeuw. Dit