You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Door haar uitgever, Suhrkamp Verlag, werd op 24 april jongstleden bekendgemaakt dat op 14 april 2010 in Saint Rémy, Frankrijk, op zevenentachtigjarige leeftijd Alice Miller is overleden. De Pools-Zwitserse voormalige psychoanalytica werd in 1979 op slag wereldberoemd met haar eerste boek: Het drama van het begaafde kind.
Het is bekend, en uit het navolgende wellicht begrijpelijk, dat Miller vooral in de zogeheten zelfhulpgroepen haar aanhang vindt maar daarentegen in de beroepsgroep van de psychoanalytici ofwel genegeerd of met enig dédain besproken wordt. Als toen nog toegewijd praktiserend psychoanalytica schreef Miller vanaf 1971 enkele artikelen in Psyche en het International Journal of Psychoanalysis over narcisme en de uitwerking daarvan in de psychoanalytische behandeling en in de opvoeding. Miller behandelt daarin onder meer de problematische verhouding tussen de narcistische ouder, meestal de moeder, en het begaafde, kwetsbare kind. Miller breidt deze visie uit tot de problematische verhouding tussen de narcistische analyticus en diens cliënt. Met de beschrijving van de excessen in de opvoeding wordt een verbinding gelegd naar de therapeutische relatie.
Haar volgende twaalf boeken worden in dertig talen vertaald, en door miljoenen mensen gelezen. De ‹Kindheitsforscherin› Miller klaagt hierin in steeds dringender formuleringen de verantwoordelijken — onder wie ook Freud — aan wegens hun voorbijzien aan of opzettelijk verdonkeremanen van kindermishandeling en seksueel misbruik. Dit was voor haar ook reden om haar lidmaatschap bij de Zwitserse psychoanalytische vereniging en later van de International Psychoanalytical Association op te zeggen.
De kern van Millers werk is het beschrijven van de ‹zwarte pedagogiek›, een term die zij ontleent aan de Duitse pedagoge Katharina Rutschky voor de typering van de autoritaire stijl van ouderschap: machtsmisbruik door opvoeders onder de camouflage van ‹noodzakelijke opvoedingsmaatregelen›. Het is Millers verdienste dat zij