You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De Vlaamse Vereniging voor Psychoanalytische Therapie had het lef om ter gelegenheid van haar vijfentwintigste verjaardag een studiedag te organiseren rond de controversiële betekenis en waarde van psychoanalytische psychotherapie voor patiënten met een stoornis in het autistisch spectrum. (Ik schrijf ‹lef›, indachtig de soms zeer negatieve reacties op het werk van Bruno Bettelheim, de tragische figuur die een prachtig boek schreef onder de titel The empty fortress, maar door enkele ex-patiënten aangeklaagd werd om de extreme behandelingen in zijn Orthogenic School).
Hoofdspreker van de dag was Anne Alvarez, maar eerst gaf Ilse Theys een beknopt overzicht van de vele vragen over de definitie van de stoornis, de tegenstrijdige theoretische verklaringen van het ontstaan en de myriade aan mogelijke behandelingen. Ze noemde de ‹grote› namen in het psychoanalytische veld: Reid, Alvarez, Houzel, Rhode, Ogden en, op de achtergrond, Tustin, Meltzer, Bick en Bion, en ze stipte het brain imaging onderzoek van Shore aan over het belang van emotionele resonantie en modulatie bij het tot stand komen van regulatie. Met enkele uitspraken van haar vijftienjarige patiënt Rik gaf Theys een ontroerende illustratie van de raadselachtigheid die zich laat gevoelen in de klinische praktijk. ‹Ik merkte telkens weer hoe groot zijn verlangen naar contact was en hoe verwarrend de vele stoorzenders waren die dat contact belemmerden.› En zo legde ze een verbinding met de rest van de dag: hoe kunnen we met psychoanalytische psychotherapie faciliteren dat de mentale wereld van onze ‹autistische› patiënten (een beetje) ruimer wordt?
Anne Alvarez gaf meteen een kordaat antwoord met haar eerste lezing over de nodige aanpassingen van de psychoanalytische techniek, én aanpassingen van de psychoanalytische attitude. Om met dat laatste te beginnen: welke theorie/techniek we ook hanteren, het belangrijkste uitgangspunt is onze tegenoverdracht, stelt Alvarez. Hoe non-communicatief het gedrag van de patiënt