You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Louis Althusser was een bekende Franse hoogleraar en filosoof te Parijs, in de tweede helft van de twintigste eeuw, die al sinds 1938 te kampen had met hevige melancholische en manische periodes. Op 16 november 1980 wurgt hij in een ‹absence› zijn vrouw. Op die dag geeft hij haar een massage en blijkt zij plotseling gestorven te zijn tijdens een massage die hij haar gaf. Wanneer hij beseft dat zij levenloos voor hem ligt, springt hij in paniek op en zoekt een arts: ‹Ik heb Hélène gewurgd!› Vandaar het woordspelletje dat nog jaren lang de ronde zou doen onder de studenten filosofie van Althusser: ‹Halte, tu serres trop!›
Althusser, geboren in 1918 en gestorven in 1990, was een tijdgenoot van Lacan. Beiden hebben elkaar meermaals ontmoet, voor het eerst in 1963. Nadat Lacan te weten was gekomen dat Althusser op lovende wijze naar hem verwezen had, zocht hij de filosoof op. In zijn toentertijd invloedrijke boeken Lire le capital en Pour Marx trachtte Althusser een structurele lezing te bieden van het werk van Karl Marx, om zo de fundamenten van het marxisme te bewaren ondanks de negatieve invullingen die het had gekregen. Hij was zowel lid van de Franse Communistische Partij, als een van de grootste critici ervan. Voor de revolutie van mei '68, die hij een infantiel gedoe van linkse studenten vond, had hij bijvoorbeeld weinig waardering.
Ook al leek Lacan zich slechts weinig te interesseren voor Althussers theorieën, hun dialoog wierp voor beiden zeker vruchten af. Dat blijkt zowel uit wat Althusser (1993a) zelf in zijn autobiografie schrijft, als uit hun briefwisseling (Althusser 1993b), als uit de biografie over Lacan door Roudinesco (1993, p. 383-402). Volgens Roudinesco poogde Lacan via zijn relatie met Althusser vooral zijn positie binnen de Franse intellectuele kringen te versterken, en toen hij geëxcommuniceerd werd uit de internationale psychoanalytische vereniging, was het Althusser die hem aan een nieuwe zaal hielp om het elfde jaar van zijn seminarie voort te