You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De door de Vlaamse Vereniging voor Psychoanalytische Therapie georganiseerde studiedag over herinneren en vergeten werd ingeleid door voorzitter Marc Hebbrecht. Hij nam ons mee op een beknopte verkenningstocht, vertrekkend van de freudiaanse ideeën over vergeten en herinneren, langs de diverse vormen van geheugen en hun biologische en cerebrale substraten, om ten slotte de studiedag te initiëren met de wat provocatieve vraag: ‹Is de psyche in staat te vergeten?›
De eerste spreker, Antonie Ladan, Nederlands psychiater en psychoanalyticus, begon zijn boeiende verhaal met een bespreking van de diverse vormen van kinderlijk vergeten. Aan de hand van twee illustratieve casussen belichtte hij hoe vergeten geïnduceerd kan worden door de innerlijke dynamiek van de patiënt: het vergeten of herinneren als object van verdringing. Hij stelde zich verder de vraag hoe het geheugen kan werken en kwam als vanzelf bij het concept van de ‹infantiele amnesie›. Deze laatste wordt gezien als resultaat van de verdringing van de kinderlijke seksualiteit. Vanuit neurobiologisch standpunt onderscheidt Ladan twee geheugensystemen. Ten eerste het expliciete geheugen, dat onder meer de autobiografische kennis bevat. Het expliciete geheugen werkt niet als een archief, maar elke herinnering is een daad van de verbeelding. Daarnaast besprak Ladan ook een aantal klinische consequenties van dit gegeven: welke betekenis heeft het voor onze manier van luisteren als therapeut, het erkennen van de verdringings-hypothese versus de rijpingshypothese, en wat is er te zeggen over de ervaringen uit de vroegere kindertijd?
Aansluitend exploreerde Ladan het tweede geheugensysteem: het impliciete geheugen. Dit vinden we terug in de ‹impliciete relatie-patronen›. Impliciete kennis is niet bewust, wordt niet onder woorden gebracht, maar wordt ‹gehandeld›. In de therapie kunnen deze impliciete relatiepatronen geactiveerd worden in de overdracht.
Ladan schetste verder de condities die de infantiele amnesie meebepalen