You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De omslag van de studie van Marc Hebbrecht is veelzeggend: het woord DROOM dat wit oplicht, vervaagt allengs in de bovenste regionen van de cover, terwijl in de onderste helft de contouren opdoemen van de beroemde gravure van Goya waarop nachtelijke monsters de slaper belagen. Zo worden we vanaf het begin uitgenodigd om mee te dromen, of althans om zelf connecties en associaties aan te brengen in de veelvormige benadering van de droom die ons wordt voorgeschoteld.
De droom is weer helemaal terug van weggeweest, getuige ook de vele congressen die de laatste jaren werden georganiseerd (liefst twee megamanifestaties in Nederland in 2011: die van de International Association for the Study of Dreams op Rolduc, in Kerkrade, en de Internationale Droomconferentie in Amsterdam). De Sandler-conference in Frankfurt, eveneens gehouden in 2011, leidde al tot een rijke publicatie: The significance of dreams (2012, Karnac).
Daarom is ook het boek van Hebbrecht zeer welkom, te meer daar hij zich niet beperkt tot specifieke elementen van de droom, maar tracht een overzicht te geven van het hele landschap. Hij doet dit in vier delen, die ook weer elk op hun beurt verschillende aspecten aankaarten. Na een algemene verkenning van het terrein met een presentatie van de fenomenologie van de droom worden achtereenvolgens de biologie, de Psychoanalyse en de psychiatrie onder de loep gelegd. Reeds in het fenomenologische deel wordt een belangrijk vertrekpunt naar voren gebracht dat in allerlei vormen steeds terugkeert, namelijk het feit dat de droom een constructie is (p. 39). In eerste instantie is het zaak de eigenlijke droomarbeid te onderscheiden van dagdromen, rêverieën, hallucinaties en zogenaamde lucide dromen. Meteen blijkt dan dat het trekken van scherpe grenzen hachelijk is: veel hangt af van context en omstandigheden.
Het biologische gedeelte, waarin de neurologische aspecten de aandacht krijgen die ze verdienen, is specialistisch en toch heel begrijpelijk (met ook een gedeelte over