‹Freud m'a dit›: Bespreking van: Hanna Stouten (2011). Marie Bonaparte 1882-1962 — Freuds prinses zoekt haar dode moeder. Amsterdam:  Amsterdam University Press. ISBN 978 90 8964 382 7,  232 pp., € 19,90

Prinses Marie Bonaparte is wellicht vooral bekend als de vrouw die ervoor zorgde dat

Freud en zijn familie te nauwer nood uit Wenen de steeds driester opererende nazi's konden ontvluchten. Dat de betekenis van Bonaparte voor Freud en voor de lotgevaller van diens Sache echter van verrassend ingrijpender belang was, wordt duidelijk in een stijlvol uitgegeven en meeslepende eerste Nederlandstalige biografie. Nieuw vrijgegeven archiefstukken en brieven zowel als unieke stukken via persoonlijke contacten, maken dit boek tot Bonapartes meest adequate levensschets tot nog toe. Het boek biedt een onmiskenbare aanvulling op de tot voor kort maatgevende studie over la dernière Bonaparte (Bertin 1982).

In het eerste deel schetst Hanna Stouten Bonapartes eerste veertig levensjaren. De lezer ontdekt de verbluffend veelzijdige persoonlijkheid van ‹de prinses›. Deze boeiendi vrouw was van vaders kant gezegend met de naam Bonaparte (haar overgrootvader was de broer van de Franse keizer), van moeders kant erfgename van een gigantisch vermogen (de Blancs waren de eigenaars van het casino in Monte Carlo) en via haar echtgenoot, prins Georges van Griekenland en Denemarken, kind aan huis bij de Europese koninklijke families en beau monde. Beladen met al deze erfenissen, was zij wel ijdel en plechtstatig, maar ook getormenteerd en onzeker, onmiskenbaar getekend door de vroege dood van haar moeder en ontgoocheld als echtgenote en minnares — een vogeltje gevangen in een gouden kooi, zo men wil. Dit wordt ook gesuggereerd in de titel van het eerste levensluik: Achter gesloten vensters. Tot op veertigjarige leeftijd blijven Maries gretigheid en tomeloze ambitie onderdrukt. De redding — in al haar betekenissen — zal komen van de ‹meester van Wenen›. ‹Doornroosje wordt wakker gekust›, aldus Stouten.

Nadat in het eerste luik op overzichtelijke en levendige wijze de familiale achtergronden zijn geschetst, reveleert het tweede deel de ware sleutelrol die Marie heeft gespeeld in de geschiedenis