Mijn traan van de analyticus

Toen ik de vraag kreeg om over een persoonlijke ervaring te schrijven in mijn psychoanalytische traject, bekroop mij wat angst, maar tegelijkertijd zag ik het als een uitdaging. Ik wou niet te onthullend, maar ook niet te verhüllend zijn. Er kwamen veel herinneringen, maar ik koos er een die mij te binnen schoot op het moment dat mij de vraag werd gesteld.

Daar lag ik op de divan. Genoodzaakt zag ik me om een face-to-facegesprek te vragen, genoodzaakt vanuit een intuïtief aanvoelen, ondersteund door een geschreven verhaal in mijn hand, want de vrije associatie lukte niet meer, behalve op papier. Ik las, en daar kwam die traan van mijn analyticus, een traan opgewekt door het door mij gelezen en geschreven persoonlijke verhaal, vol van een verdriet waarvan ik wist dat het er was, maar dat ik niet kon voelen, laat staan doorwerken, een verdriet dat me blokkeerde onder meer in mijn vrije associatieve spreken. Het was die non-verbale niet-geschreven spontane traan van mijn analyticus die mijn verstilde verdriet mobiliseerde vanuit het voorbewuste en mijn spreken weer op gang trok. Deze traan werkte in op mij als de ontsluitende bloem uit het Grimmsprookje van Jorinde en Joringel. In dit sprookje is een bloem de sleutel tot bevrijding van Joringels geliefde — hier symbolisch voor het ontgrendelen van tal van gevoelens en van de woorden hiervoor. Uiteraard had deze traan niet zo'n bevrijdende inwerking gehad zonder het hieraan voorafgaand geleverde werk. Ze heeft wel mede mogelijk gemaakt dat ik in mijn innerlijke wereld weer meer plaats kon geven aan onder meer de zoon, de vader en de analyticus in mij en vooral aan de innerlijke relatie tussen hen, hoewel deze daardoor niet eenvoudiger is geworden, maar wel rijker en levendiger.

Wat een geschenk voor een vader van zonen, zelf zoon zijnde van een vader en een moeder. Wij zijn geen baas in eigen huis. Dit geldt zowel voor de analyticus als voor de analysant. Zit de kracht van de analytische methode niet juist in het creëren