Intersubjectieve aspecten van dromen

Het pluralisme van de psychoanalyse komt onder andere tot uiting in een rijke diversiteit van actuele opvattingen over de droom. Zo blijft de freudiaanse droomtheorie belangrijk, maar ze is niet de enige droomtheorie in het psycho-analytische veld (Hebbrecht 2010). Vanuit de intersubjectieve invalshoek gezien is de functie van dromen het verhelderen van wat er in de analyse gebeurt: ze kunnen commentaar bieden bij de indicatiestelling, het proces, de onbewuste intrapsychische en interpersoonlijke dynamiek van zowel analysant als analyticus, het overdrachts- en tegenoverdrachtsgebeuren en de analytische relatie. Zo kan een droom een richting tonen, een grens aangeven, een evaluatie inhouden, een risicosituatie zichtbaar maken, blinde vlekken (Stekel 1911) of fouten (Ferro 2006) van de analyticus reveleren, een tegenoverdrachts-probleem belichten (Ferro 1999) of een uitweg tonen bij een dreigende impasse (Rosenfeld 1987). Sommige dromen openen een nieuw en verfrissend perspectief op het materiaal en maken de formulering van creatieve hypothesen mogelijk. Nog niet gevormde gedachten worden vaak in beelden gevisualiseerd via een droom (Ogden 2010). Een droom wordt aan een ander verteld om meer van zichzelf te weten te komen, om het raadselachtige op te helderen in dialoog met de ander, de droom maakt weerstand duidelijk, of houdt een poging tot triangulatie in (Mathys 2012).

Een droom die in de loop van de psychoanalytische behandeling opduikt, wordt momenteel begrepen als een creatie die tot stand komt in het relationele en emotionele veld. Het betreft dan niet de creatie van één psyche maar de cinematografische versie van wat zich op een dieper niveau afspeelt in het analytische koppel (Ferro 2009). De droom kan opgevat worden als een soort dramatische scène die betekenis genereert en die als startpunt dient voor nieuwe verhalen.

In het verlengde van wat Ferro schrijft over de patiënt als onze beste collega, die ons toont welke interpretatiestijl we op elk moment het be