You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De bundel De bedrieger bedrogen is de neerslag van de studiedag in Dordrecht van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur over de droom, aangevuld met enige andere bijdragen, waardoor een substantieel boek tot stand is gekomen.
De openingslezing op de studiedag door Tinka Prast vormt ook het eerste hoofdstuk van het boek. Het artikel is gebouwd op haar klinische praktijk — vandaar de vele voorbeelden — en het is tevens een verhelderende studie over Alice in (Ver)Wonderland. De combinatie tussen klinisch en literair is typerend voor deze bundel. Om een kort voorbeeld uit een therapie te noemen: een vrouw droomde dat zij op de verjaardag van haar echtgenoot wakker werd en helemaal geen cadeaus voor hem had gekocht. De betekenis is meteen duidelijk: ‹Ik vergeet hem op zijn verjaardag, zoals hij mij telkens vergeet.› Daarop volgt een kritisch antwoord van Trees Traversier vanuit strikt freudiaans perspectief; Prast wil volgens haar te graag vernieuwend zijn en zij heeft de stellige indruk dat Freud hier voor ‹passé› gehouden wordt.
Daarna volgt een beschouwing van Walter Schönau over de dromen in het werk van Thomas Bernhard. Schönau formuleert mooi het onderscheid tussen de werkelijke droom en de gefingeerde in een roman. De dromer is producent en recipiënt van een werkelijke droom; bij een literaire, artificiële droom is de schrijver de producent en de lezer de recipiënt. Marc De Kesel geeft een reactie aan de hand van Kafka. Deze bijdragen staan verder van de kliniek af, zoals de ondertitel van deze bundel reeds aangeeft: dromen in psychoanalyse én in cultuur.
Sjef Houppermans dwaalt ‹onirisch› door À la recherche du temps perdu en het echtpaar Verhuyck-Kisling bespreekt het gebruik van dromen in hun romans. Zij geven een prachtig voorbeeld van een wensvervullende droom uit hun eigen schrijversleven: hij droomt in de nacht voordat de Gouden Strop wordt uitgereikt, waarvoor zij genomineerd zijn, over Vichy. Onder het tandenpoetsen begreep hij dat Vichy hier staat voor Vici: