Strips op de divan?

Striphelden zijn ouderloos, zo heeft de Franse psychoanalyticus en stripkenner Serge Tisseron eens opgemerkt. Of liever, ze leven in complexe gezinsverbanden waarbij de rollen niet altijd duidelijk zijn: de zestienjarige Kuifje woont alleen met een hond; Suske leefde als zwerfkind samen met een alcoholistisch spook op het Eiland Amoras voordat hij zich bij een door een alleenstaande tante opgevoede Wiske voegde (de relatie tussen Lambik en Jerom laten we buiten beschouwing); Donald is de hoeder van zijn veel volwassener neefjes die hem manieren moeten bijbrengen; Tom Poes is van onbestemde leeftijd en geslacht en zijn (haar?) relatie met Heer Ollie is schimmig; en ook Batman, Superman en Spiderman zijn wees, maar (soms) ook weer vaderfiguur voor hun jonge hulpjes. De Kuifje-reeks, zo stelt Tisseron in zijn boek Tintin chez Ie psychanalyste , draait zelfs helemaal om vergeten of verdrongen familiegeheimen die de personages wanhopig proberen te ontcijferen. Met name het tweeluik rond Kapitein Haddock (Het geheim van de Eenhoorn en De schat van Scharlaken Rackham) gaat zo duidelijk over de mysteries van een verdwenen vaderfiguur dat hij zich afvraagt of we de boeken niet dienen te lezen als een dramatisering van Hergé's eigen psychologische issues. Tisseron stelt voor om deze terugkerende ‹vaderloosheid› te interpreteren als een wensvervulling van de jonge striplezer. Strips zijn vaak de eerste boeken die een kind koopt van zijn eigen zakgeld, en onafhankelijk van ouders of leerkrachten leest (vaak zelfs tegen hun expliciete afkeuring in), waardoor het lezen van strips een manier is om de eigen autonomie — vrij van het disciplinerende oog van de vader — af te dwingen. Dit verlangen naar autonomie is zelfs terug te lezen in de formele kenmerken van het medium, zo concludeert Tisseron. De reeks kleine ingekaderde en afgebakende plaatjes biedt de lezer keurig opgedeelde blokjes tijd en ruimte. Elke afbeelding heeft zijn kader, elke tekst zijn balloon, en elk plaatje is in