You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Als niet-psychoanalyticus — ik ben psychoanalytisch psychotherapeut — heb ik het IPA-congres in Praag bezocht. Het onderwerp sprak me aan: Facing the pain. De kern van veel psychische problematiek is toch het niet kunnen beleven van psychische pijn. Ik voelde me van tevoren wel licht angstig. Ik ging voor het eerst naar zo'n congres. Zou ik niet als een vreemde eend in de bijt rondlopen? Verder ging ik alleen en kende ik niemand. Kortom, ik had van tevoren mijn eigen ‹psychische pijn›, maar was niet van plan die te vermijden.
Ik kwam enthousiast terug! Tijdens het congres viel me op hoe weinig Nederlandse psychoanalytisch (georiënteerde) psychotherapeuten aanwezig waren. Dat vond ik zó jammer, dat ik de redactie van dit tijdschrift aanbood een verslag te schrijven over mijn enthousiasme. Omdat er al een verslaggever was aangezocht, wordt dit een tweeluik. Ik doe een greep uit de vele interessante lezingen, die ik volgde.
Na de boeiende lezing Symbolisatie, waarin het onderscheid tussen Teken, Icoon, en Symbool werd besproken — waarbij mentaal functioneren op symboolniveau het hoogste ontwikkelingsniveau is — volgde ik de aansluitende discussiegroep over psychosomatiek. Deze werd geleid door Hermann Schultz, voormalig directeur van een psychosomatische kliniek. De theorie uit de voorafgaande lezing over symbolisatie werd gebruikt: iemand die sterk somatiseert, functioneert hooguit op het icoonniveau. Met zo iemand meteen gesprekstherapie doen en daarbij woorden gebruiken als ‹gevoelens van eenzaamheid en verlatenheid› (symboolniveau) heeft geen zin. Je moet praten op ‹icoon›-niveau: beelden gebruiken, zoals ‹alleen door de lege woestijn zwerven›. Op de vraag of psychosomatische klachten überhaupt met een wekelijkse psychoanalytische psychotherapie behandeld kunnen worden, antwoordde Schultz dat het in hun kliniek werkte, mits eerst vier à zes weken klinische opname plaatsvond. Daar werd onder andere gedaan aan creatieve en muziektherapie. Door bijvoorbeeld een cliënt o