Op het scherp van de gulden snede: Bespreking van: Guy Le Gaufey (2013). Hiatus sexualis — Du non-rapport sexuel selon Lacan. Parijs:  Epel Essais. ISBN 978 2 35427 061 2,  162 pp., € 23,–

Hiatus sexualis van Guy Le Gaufey, een strak vormgegeven boekje, behandelt in zes hoofdstukken een van de belangrijkste stellingen van de lacaniaanse psychoanalyse: ‹Il n'y a pas de rapport sexuel› of ‹De seksuele verhouding bestaat niet.› Zoals bekend/berucht kenmerkt Lacans gedachtegoed zich door talrijke min of meer raadselachtige slogans die bij zijn ‹leerlingen› Overal en Altijd weerklinken. De voorliggende lijkt merkwaardig haaks te staan op het ‹panseksualisme› waarvan Freud vanouds zo vaak werd beschuldigd. Uit de hedendaagse psychoanalyse lijkt dit seksuele weliswaar verdwenen. Maar is wat opvalt door zijn afwezigheid niet indicatief voor verdringing? Het woord ‹rapport› is moeilijk vertaalbaar: het verwijst zowel naar een onderling verband als naar de verhouding tussen grootheden dan wel getallen. In een duizelingwekkend eerste hoofdstuk wordt hierop ingegaan: de onmogelijke verhoudingen tussen irrationale getallen. Dit zijn reële getallen die niet te schrijven zijn als de breuk van gehele getallen. Een voorbeeld van een irrationaal getal is de diagonaal van een vierkant met zijde gelijk aan 1. Volgens de stelling van Pythagoras heeft deze als lengte √(1² + 1²) = √2 = 1,414213562373095… De diagonaal blijkt zowel concreet als onmeetbaar. Je kan dergelijke getallen niet ‹rapporteren›. Plato noemt deze diagonaal nota bene ‹dynamis› of kracht. Andere bekende irrationale getallen zijn pi (π) en de gulden snede (φ), waarover later meer. In hoofdstuk 2 vinden we de geschiedenis van een hele reeks ‹il n'y a pas› bij Lacan. Ze verwijzen alle rechtstreeks of indirect naar de symbolische castratie door de wet van de taal alsook naar de denaturatie. We verloren onherroepelijk een onbemiddeld contact met het zijn/moeder natuur. Resultaat is een zijnstekort of de ‹manque-á-être› dat op zijn beurt het verlangen van de mens als spreekwezen veroorzaakt. De eerste ‹il n'y pas›, namelijk ‹… de métalangage› (metataal), dateert uit 1957. Dat evolueert geleidelijk naar ‹Il n'y