You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
The still small voice is een interessante en rijke monografie van Don Carveth, psychoanalyticus en emeritus hoogleraar sociologie en politicologie aan de York University in Toronto. Ze is het resultaat van jarenlang academisch onderzoek, van ervaringen uit de psychoanalytische praktijk en, zoals hij zelf schrijft, een poging om zijn belangrijkste ideeën over de menselijke natuur, persoon en situatie samen te brengen. Het belangrijkste uitgangspunt in zijn boek is dat de klinische praktijk meer is dan een therapeutische praktijk of een toepassing van gevalideerde psychologische theorieën en technieken. Deze praktijk heeft ook een ethisch-filosofische dimensie. De voorstellingen van een patiënt en zijn lijden daaronder zijn nu eenmaal deel van een grotere sociaal-culturele context waarin allerlei normen en waarden oriëntatie geven, maar daarnaast toont de psychoanalyse te vaak een façade van morele neutraliteit terwijl ze eigenlijk gefundeerd is in een ethiek van ‹leven en liefde› tegenover ‹haat, kwaad en dood› (p. 14).
Het is precies om deze reden dat Carveth teruggaat naar het denken van Freud en de centrale plaats van het Ik-ideaal en het superego in zijn structuurmodel van het psychische apparaat. Immers, dat superego is bij en vanaf Freud het morele centrum van de persoon. Te lang heeft men onder invloed van de egopsychologie gedacht dat de destructieve aspecten van het superego zouden kunnen worden onderworpen aan de stem van de rede (ego), die juist door deze zogenaamde innerlijke demoralisering kon aandringen op een gezonde aanpassing aan een sociaal-cultureel normen- en waardenpatroon. Carveth kiest voor een andere mogelijkheid om het ethische ideaal van de psychoanalyse recht te doen. Daarmee sluit hij impliciet aan bij een lange traditie binnen de psychoanalyse waarin zowel theorie als klinische praktijk met een ethiek van de persoonlijkheid werden geassocieerd — denk maar aan Oskar Pfisters studies over de methode en het doel van de psychoanalytische prakt