Neuropsychoanalysecongres in Amsterdam

De redactie van het Tijdschrift voor Psychoanalyse heeft besloten een nummer te wijden aan de neuropsychoanalyse, een nieuwe ontwikkeling binnen de psychoanalyse. De aandacht van de redactie hiervoor viel nagenoeg samen met het besluit van de International Neuropsychoanalysis Society (NPSA) om het jaarlijkse congres in 2015 te gunnen aan Amsterdam. Dit themanummer is hier dan ook een mooie eerste voorbereiding op. We hopen op een grote Nederlandstalige delegatie die het congres zal gaan bezoeken. De NPSA heeft zich in de afgelopen jaren doen kennen als een enthousiaste, creatieve groep van wetenschappers en clinici, die er steeds weer in slaagt een mooi programma samen te stellen op het raakvlak tussen psychoanalyse en neurowetenschap. Mocht u nog twijfelen, wellicht dat u na het lezen van deze vijf interessante bijdragen besluit u straks in te schrijven voor het congres.

Een belangrijke kwestie is de wetenschapstheoretische positionering: hoe valt psychoanalyse te rijmen met neurowetenschap? Spreken ze niet alleen een andere taal, maar is de conceptualisering van deze wetenschapsgebieden niet fundamenteel verschillend? En leidt dit niet tot een onoverbrugbare kloof? Solms en Turnbull (2002) spreken in dit verband van ‹dual aspect monism›: er is slechts één orgaan, te weten de hersenen. Die zijn echter op twee wijzen te bestuderen. Ten eerste van buitenaf, empirisch, door middel van beeldvormende technieken zoals fMRI en CT-scans, of door het beoordelen van gedrag, ook een uiting van het functioneren van het brein. En ten tweede van binnen uit, vanuit de subjectieve beleving, vormgegeven in gedachten en gevoelens, geuit in gesproken woord en in interactie met de ander; hierin spelen betekenisgeving en symboliek een belangrijke rol. Beide wijzen van bestudering van dit orgaan, de hersenen, zijn even waardevol; de ene is niet ondergeschikt aan de andere. De gegevens die de twee wijzen van bestudering opleveren zijn verschillend, doch equivalent. De subjectieve beleving