Freuds theorievorming

Eugen Bleuler was een tijdgenoot van Sigmund Freud. Hij werd in 1857 geboren, was een jaar jonger dan Freud en beiden stierven in 1939. Freud werd pas vrij laat in zijn leven beroemd. Zijn hoofdwerk Der Traumdeutung werd aanvankelijk nauwelijks verkocht. Hij was al in de vijftig toen hij wat meer bekendheid begon te genieten en deze bekendheid had hij te danken aan Bleuler. Deze was een van de meest gerenommeerde psychiaters van zijn tijd, directeur van de Burghölzli-kliniek in Zürich, hoogleraar aan de universiteit aldaar, auteur van standaardwerken op het gebied van de psychiatrie en een van de pioniers die orde bracht in de onnauwkeurige diagnostiek van de psychische aandoeningen in die dagen. Hij introduceerde het begrip ‹schizofrenie› in de plaats van ‹dementia praecox›, en de begrippen ‹ambivalentie› en ‹autisme›. Bleuler raakte al voor 1900 geïnteresseerd in de psychoanalyse omdat hij een methode wilde ontwikkelen om psychotische patiënten te behandelen en hij bij de psychoanalyse een manier vond om de uitingen van deze patiënten te begrijpen (Bentinck van Schoonheten 2013, p. 47 e.v.). Tot dan toe werden de uitlatingen van psychotische patiënten gezien als betekenisloze wartaal.

Bleuler is erg belangrijk geweest voor de psychoanalyse, onder andere doordat via hem en Burghölzli een reeks van jonge artsen die later de kopstukken van de psychoanalytische beweging zouden worden, het werk van Freud leerde kennen. Carl Gustav Jung, Karl Abraham, Sandor Ferenczi, Ernest Jones, Max Eitingon en Otto Binswanger kwamen allemaal via Bleuler en Burghölzli met de psychoanalyse in aanraking.

Het was al heel lang bekend dat er een briefwisseling bestond tussen Bleuler en Freud, waarvan Bleulers zoon Manfred de publicatie weigerde. Dat deze briefwisseling nu uiteindelijk wel is gepubliceerd, is te danken aan Bleulers kleindochter, Tina Joos-Bleuler, die na de dood van haar vader tot publicatie besloot. De briefwisseling begint in 1904 en loopt tot 1937 en omvat veel interessa