You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Vroege gedragsproblemen vormen een ernstige bedreiging voor de ontwikkelingskansen van kinderen. Onderzoek in de ontwikkelingspsychopathologie toont dat deze problemen er niet zomaar uitgroeien. Ze zijn immers de expressie van of gaan gepaard met moeilijkheden in de emotieregulatie, de gehechtheid, de objectconstantie en de zelfbeleving. Om het kind te helpen, is een aangepast therapeutisch aanbod nodig.
In dit artikel bespreken we een jongen in de aanvang van de latentiefase. Zijn zeer moeilijke gedrag staat vriendschappen met leeftijdsgenoten in de weg. In deze casus vormt een moeizaam te onderkennen trauma, dat in de familiegeschiedenis al enige generaties meegaat, op complexe wijze een beïnvloedende factor. De vraag is hoe therapeutisch gewerkt kan worden aan meer ‹erkenning› voor positief gekleurde zelf- en objectbeelden, een ervaring die anders is dan de miskenning die men als kind ervaart door trauma en door de diverse pathogene invloeden en expressies die daar in de loop van de tijd uit voortvloeien. We vinden inspiratie in de psychoanalytisch geïnspireerde filosofie van Axel Honneth (1992), over vriendschap en het zoeken naar interpersoonlijke erkenning. We beschrijven ook therapeutische handvatten vanuit het actuele psychoanalytische denkkader, aan de hand van het werk van Anne Alvarez (2012) over kinderen met vroege en ernstige ontwikkelingsproblematiek.
Lieven is zes jaar bij aanmelding. De kleuterjuf had eerder reeds sociale problemen opgemerkt: hij maakte elke (spel)activiteit in de kleuterklas onmogelijk en werd daarom gemeden door andere kleuters.
Op de basisschool valt zijn probleem met sociale vaardigheid en regulatie nog meer op. Hij is heel intelligent (IQ›130), maar hij bakt er op school weinig van. Hij vertoont tijdens speeltijd bijna altijd storend gedrag: vechten, grote mond opzetten, andere kinderen bedreigen. Tijdens gestructureerde klasmomenten is hij rustiger, zonder echt bij te dragen tot de sociale