You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Eind juni vond in Berlijn het driedaagse congres van de European Federation for Psychoanalytic Psychotherapy (EFPP) plaats met de intrigerende titel Beyond Babel — On sameness and otherness. Iedereen heeft weleens het Bijbelse verhaal over de toren van Babel gehoord (Genesis 11:1-9), waarin God de mensheid straft voor haar hoogmoed een toren tot aan de hemel te willen bouwen, en spraakverwarring zaait. Zo verspreidde God de mensen over de aarde en werd de bouw van de toren gestaakt.
Mijn verwachtingen voor het congres waren hooggespannen. De preconferentielezing op donderdagavond door Jan Phillip Reemtsma, een bekende Duitse filosoof en taalwetenschapper, had een hoog filosofisch gehalte. Hij verbond de verschillende lagen van het menselijke ‹begrijpen›, dat niet alleen betrekking heeft op het begrijpen van onze eigen taal of die van een ander, maar ook op het begrijpen van menselijke intenties, op het doen en laten van de ander, inclusief diens binnenwereld. Voor het laatste gebruikte hij het woord ‹Verständnis›, vertaald als ‹sympathetic form of understanding›. Wij zouden zeggen: ‹begrip hebben›. Hierin schuilt zowel een zekere mate van verbondenheid als ook een zekere afstand. De binnenwereld van de ander is diens binnenwereld en niet de mijne. Wordt in de therapeutische relatie ‹het begrip hebben voor› te intens ervaren, dan wordt de therapeutische situatie een folie à deux.
Vrijdag, tijdens de officiële opening van het congres, heette Anne-Marie Schlösser, president van de EFPP, de deelnemers welkom in tien verschillende talen en benadrukte ze dat ‹slecht Engels› beter is dan elkaar helemaal