Nieuwe ontwikkelingen

Met dit themanummer gaat de redactie in op de vraag van onze lezers om meer aandacht te besteden aan analytische therapie. In België zijn bovendien ontwikkelingen gaande die zullen leiden tot de bescherming van de titel van psychotherapeut en de wettelijke erkenning van de psychotherapie. Nederland heeft dit al lange tijd geleden meegemaakt. In onze beide landen blijken analytische therapeuten en psychoanalytici moeilijk tot een eensgezind standpunt te komen, wat niet bijdraagt aan meer maatschappelijke erkenning. Bij de eerste gesprekken binnen de redactie over de opzet van een themanummer over analytische therapie bleek al snel dat de relatie met psychoanalyse gevoelig ligt. Om niet in een onvruchtbare polemiek te belanden, heeft de redactie de voorkeur gegeven aan een pragmatische benadering. We hebben gekozen voor artikelen die de huidige stand van zaken schetsen van enkele psychodynamische therapievormen die op dit ogenblik populair zijn en waarvan de effectiviteit empirisch is aangetoond.

Het blijft moeilijk om een gemeenschappelijke noemer te vinden voor psychoanalyse en analytische therapie. Ook internationaal worden heftige debatten gevoerd over de vraag of psychoanalyse fundamenteel verschilt van analytische therapie, zonder dat er consensus ontstaat. Is er sprake van een fundamentele dichotomie of is het onderscheid gradueel? Vooral in Nederland heeft de continuümgedachte ingang gevonden: elke vorm van psychotherapie kan gesitueerd worden op een lijn met twee uiteinden: de ondersteunende pool en de expressieve-reconstructieve pool. Deze laatste is vooral zichtbaar in de klassieke kuur. Daartegenover staat de unitaire visie, die extremistisch en radicaal is en met name in Franse kringen wordt aangehangen: analytische therapie bestaat niet; álles wat een psychoanalyticus doet is psychoanalyse. De eigen persoonlijke psychoanalyse is daarbij de voorwaarde om psychoanalytisch te werken. We kennen ook de pluralistische visie: van elke psychoanalytische theorie k