Het luchtkasteel

Op 4 september 2015 spoelt Aylan Kurdi, anderhalf jaar oud, aan op een Turks strand. Hij is dood. In het land waar hij woonde, woedt oorlog. Een paar uur eerder was hij in een rubberen boot gestapt. Zijn ouders droomden van een beter leven. Alleen Aylan Kurdi weet wat er precies gebeurd is. Roger Martin du Gard schetst in zijn vanaf 1922 in delen verschenen De Thibaults het leven van twee Franse broers, Antoine en Jacques, voor en tijdens de eerste, grote wereldoorlog. Antoine is een veelbelovend kinderarts. Jacques is journalist. De roman begint omstreeks 1908 en eindigt op 18 november 1918, een week na Wapenstilstandsdag. Roger Martin du Gard duikt diep in het denken, in het alledaagse fantaseren van zijn personages. De broers dagdromen en denken over werk en over liefdes, over familierelaties en over de oorlogsdreiging. Antoine Thibault redt een kind met een botsplinter in een slagader, hij begeleidt een doodzieke baby en hij constateert tuberculose bij een meisje. Hij is een kundige, verantwoordelijke dokter, een autoriteit. Hij beheerst het leven. Hij heeft macht over de dood. Hij fantaseert, en overpeinst het euthanasievraagstuk. Een medische waarheid, een dreigende dood, bewaart hij als een diep geheim. Waar de dokter niets meer kan, is het altijd nog mogelijk een pols te voelen en te kijken naar het tikken van de secondewijzer. In doodsnood ontstaan liefde en seksualiteit: Antoine kijkt naar het gezicht van de zwangere moeder van de ten dode opgeschreven baby en hij vrijt met de stiefmoeder van de kleine tuberculosepatiënte.

Jacques Thibault, tien jaar jonger, is journalist. Als jongen is hij van plan dichter te worden: Kunstenaar. Als hij veertien jaar is, stelt hij zijn vriend Daniel op wie hij verliefd is, voor te vluchten. Vader Thibault verbant hem voor straf naar een opvoedingsgesticht. Hij wordt er misbruikt. Somber verlangt hij naar de dood. Jacques ontwikkelt zich tot een journalist die in ascese leeft. Hij waarschuwt voor de komende oorlog en droomt