De gehele Freud in het Frans: « Un moment historique »

« Le texte, tout le texte, rien que le texte », zo luidde het adagium van de Franse psychiater-psychoanalyticus Jean Laplanche . Hij doelde daarmee op de teksten van Freud, die volgens hem zo sec mogelijk, dus zonder begeleidend commentaar en interpretatie, moesten worden uitgegeven in Frankrijk. Die teksten zijn er gekomen, en wel de gehele Freud in het Frans. Ze zijn ondergebracht in de Oeuvres complètes de Freud — Psychanalyse in twintig delen. In 1989 verscheen het eerste en in november 2015 het laatste deel van deze chronologisch geordende, luxe editie. Het laatst verschenen deel is de als eerst genummerde band, met Freuds geschriften uit de jaren 1886-1893. De editie is samengesteld op datum van schrijven, niet op publicatiedatum, en loopt tot het jaartal 1939, met onder andere de tekst over Mozes en het monotheïsme. Jean Laplanche, gewezen hoogleraar aan de Universiteit van Parijs VII, een van de initiatiefnemers van de Franse Freudeditie en tevens mede-auteur van onder andere het bekende Vocabulaire de la psychanalyse, heeft de uiteindelijke totstandkoming van het verzameld werk niet mogen meemaken. Drie jaar na zijn dood vond op 4 november 2015 in Parijs, in het Institut de France, de feestelijke presentatie plaats van de verschijning van de laatste band van de Oeuvres complètes, waarmee het grote en prestigieuze project na zo vele jaren is afgerond. Op uitnodiging van de Franse uitgever van de Oeuvres complètes, het Parijse Presses Universitaires de France, was ik — als uitgever van het werk van Freud in het Nederlands, onder andere van de editie Sigmund Freud Werken — aanwezig bij deze bijzondere viering. Te midden van een gezelschap van ongeveer vijfenzeventig personen, onder wie de vrijwel voltallige redactie van de editie, stond men stil bij de nu volledig gepubliceerde « Franse Freud », alsook bij de geschiedenis ervan. Deze vertoont onder meer qua duur overeenkomsten met de totstandkoming van de eerste Freudeditie in het Nederlands, de Sigmund Freud