You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Begin juni 2015 vond de jaarlijkse studiedag van de Vlaamse Vereniging voor Psychoanalyse plaats. Het brandend actuele thema van agressie, alomtegenwoordig in de geschiedenis, de actualiteit, de fictie en onze psychoanalytische praktijk, werd in de inleiding door Caroline Vanderhallen prachtig geïntroduceerd door enkele filmfragmenten uit Lord of the flies, naar het gelijknamige boek van William Golding uit 1954. Golding toont hoe de essentie van de natuur van de mens naar boven komt wanneer de grenzen en wetten van de beschaving wegvallen. Hij toont de mechanismen van groepsvorming, primitieve narcistische agressie en pogingen van enkelingen om te kunnen blijven denken (mentaliseren) om niet aan deze primitieve mechanismen overgeleverd te worden. Hiermee werd het thema van deze studiedag onmiddellijk voelbaar. Agressie behoort tot la condition humaine, en we worden er ook in de spreekkamer mee geconfronteerd: denk maar aan baby's die hun ouders tot wanhoop drijven of de gedragsproblemen van delinquente pubers. Deze studiedag concentreerde zich rond het omgaan met deze agressie in een psychoanalytisch kader: hoe kan de therapeut dit verdragen, onderkennen, containen en overdenken.
De lezing van Louise Emanuel, werkzaam in het Tavistock Centre in Londen, focuste op het werken met ouders en hun kinderen. De woede bij zuigelingen en de reactie van de ouders hierop, verschilt naargelang de eigen geschiedenis van de ouders en hun relatie als koppel. Ze onderscheidt vier soorten ouderschapsreacties als complementaire parentale identificaties: normaal, neurotisch, masochistisch (ouders zijn slachtoffer, kinderen zijn moeilijk) en narcistisch dissociatief ouderschap (ouders zijn afwijzend en vijandig tegenover een als destructief ervaren kind). Aan de hand van casuïstiek legt ze uit hoe men hier therapeutisch mee kan omgaan en hoe de gevoelde tegenoverdracht hierin kan helpen. Ze benadrukte vooral hoe belangrijk het is om vooral met de ouders te werken en daarbij ook rekenin