You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Het jaarlijkse congres van de International Neuropsychoanalysis Society werd afgelopen zomer gehouden in Amsterdam, met als thema: « plasticiteit en herhaling ». Het was wat mij betreft een treffend onderwerp vanuit de klinische praktijk. Plasticiteit representeert de hoopvolle kant van ons werk: verandering is mogelijk. Herhaling daarentegen vertegenwoordigt volharding in de status quo: niet voor niets sprak Freud van de « herhalingsdwang ».
De werking van het geheugen onder stress was de focus van een lezing door Cristina Alberini, neurowetenschapster en psychoanalytica. Zij beschreef haar werk met ratten in een kooi met een licht en een donker gedeelte. Als de ratten zich in het donkere deel (of aan de donkere kant) begeven, wordt een voetschok toegediend, herhaaldelijk, maar onder verschillende omstandigheden. De ervaring creëert een geheugenspoor. Ratten vermijden na verloop van tijd de donkere kant en als ze gedwongen worden er toch in te gaan, neemt de stress toe. De algemene overtuiging van de laatste eeuw was dat er een lineair proces was tussen het oorspronkelijke geheugenspoor en de eventuele verankering daarvan in het langdurige geheugen (long-term memory). Elke keer wanneer een herinnering dus werd opgehaald, greep het brein terug op hetzelfde geheugenspoor. In haar werk laat