You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
De studienamiddag Empathie, opgezet vanuit een cliëntgericht kader door KLIPP, de afdeling voor Klinische Psychotherapie voor Persoonlijkheidsmoeilijkheden en verbonden met het gelijknamige boek, wordt bij afwezigheid van Rudi Vermote, ingeleid door Marc Hebbrecht met de boodschap dat empathie, maar vooral ook de nijpende afwezigheid ervan, een belangrijk en een maatschappelijk thema is dat aandacht vraagt in deze tijd.
Greet Vanaerschot bouwt in de openingslezing verder voort op dit elan door de essentiële rol van empathie als basis voor zorg en verbondenheid in een samenleving te benadrukken door middel van de omhelzing die olifanten elkaar geven. Deze moet illustreren hoe sommige levende wezens, bij de perceptie van stress bij de ander, automatisch diens emotionele toestand overnemen. Vervolgens wordt de vraag gesteld wat empathie dan wel mag zijn of kan inhouden en of er verschillende soorten empathie bestaan. Gaat het over kennen of voelen? Is empathie aangeboren of aangeleerd? Wat is het belang van intersubjectiviteit? Wat is empathie binnen een therapiekamer? Aan invalshoeken om over het concept na te denken geen gebrek dus.
Het ingaan op die eerste vraag brengt Vanaerschot bij het onderscheid tussen verschillende soorten empathie, waarbij het er bij cognitieve empathie voornamelijk om gaat het perspectief van de ander volledig te begrijpen en diens gedrag voorspelbaarder te maken. Het gaat om een bewust, intentioneel proces waarop wordt ingespeeld bij vaardigheidstrainingen en rollenspelen, maar dat ook een belangrijke rol speelt in manipulatief en kwetsend gedrag. Conclusie: cognitieve empathie alleen kan onmogelijk voldoende zijn om tot wederzijdse betrokkenheid en compassie te komen. Hier wordt het concept van « affectieve empathie » geïntroduceerd, waarbij het gaat over het lijfelijk ervaren van een gevoel bij een directe en automatische uitwisseling. Alles speelt zich af op een preverbaal sensatieniveau. Om het automatische en lijfelijk voelbare te kunnen