You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Zijn vijfentwintigste sterfdag was voor een aantal vrienden en collega's van Ronald David Laing aanleiding om een soort testament te publiceren in de vorm van een boek, dat nu voor mij ligt. Het bestaat uit twaalf hoofdstukken geschreven door elf auteurs: psychologen, psychoanalytici, een psychiater en een wetenschapsfilosoof. De insteek van de teksten is zeer divers en de kwaliteit nogal wisselend. Wel krijgt de lezer een goede indruk van Laing als denker, psychotherapeut en vriend. Laing was in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw een cultfiguur onder Amerikaanse studenten en hij werd de beroemdste psychiater ooit. Ook in Nederland was hij zeer bekend onder studenten en als auteur erg geliefd. Wie had The divided self en Knots niet met instemming gelezen? De repressieve psychiatrie was indertijd hoognodig aan revisie toe en de kritiek erop mondde uit in een antipsychiatrische beweging. Nu heb ik de indruk dat we weer terug bij af zijn. De repressie neemt weer toe — zij het onder de vlag van wetenschappelijkheid — en het heeft er alle schijn van dat de psychiatrische patiënt weer wordt gereduceerd tot een object. Inmiddels is er niet veel meer over van het antipsychiatrische elan en is Laing al lang dood en begraven. Arts-assistenten en verpleegkundigen anno 2015 hebben nog nooit gehoord van Laing.
Hoe kan in een relatief korte tijd het denken in de psychiatrie zo snel omslaan? Mijn analyse is dat dit maar schijn is. De mainstream psychiatrie is sinds de helft van de negentiende eeuw niet anders dan reductionistisch materialistisch geweest. De tegenbewegingen die door Freud, Jaspers en de antipsychiatrische beweging zijn ingezet hebben de koers van de psychiatrische Titanic niet kunnen wijzigen. Zeker Laing niet en met hem ook Thomas Szasz niet, een andere coryfee van de antipsychiatrie. Zij waren te radicaal en te confronterend. Zij legden de bijl aan de fundamentele wortels van de psychiatrie; de een door te zeggen dat geestesziekten gewoonweg niet besta