Autoriteit, de angst ervoor, de noodzaak ervan?: Verslag van: ¿Authority? [Berlijn, 17-20 maart 2016]

Ingo Focke, president van de Deutsche Psychoanalytische Gesellschaft leidde het grote congres van de European Psychoanalytical Federation (epf) over autoriteit in Berlijn in. Hij vertelde hoe velen van de naoorlogse generatie, onder wie hijzelf, diep ambivalent verbonden zijn met de ouders van de oorlog en met name met de vaders met nazisympathieën, en hoe ingewikkeld het nu is om je te verhouden tot autoriteit. Deze moedige opening bracht de duizend aanwezigen, onder wie tweehonderd kandidaten, direct naar het thema.

Michael Parsons, van de British Society, richtte zich als eerste main speaker op het verwerven van een interne autoriteit. Alhoewel de interne wereld de focus is van de analyticus kan externe autoriteit onze psychoanalytische identiteit ondermijnen. Volgens Parsons is het ego van Freud eigenlijk een false self, het sluit compromissen om een rustig innerlijk evenwicht te behouden uit. Ook het ego van Lacan berust op vervreemding. Parsons noemde dat: « Het ego liegt. » Maar als het ego dan eigenlijk een false self is en in zichzelf vervreemdend, dan moet er volgens Parsons ook een true self zijn. Het true self kenmerkt zich door een weigering om te liegen en is het waardevolste wat we kunnen bereiken. Echter om een true self te ontwikkelen, of een eigen interne autoriteit te verwerven, is het nodig dat anderen die innerlijke vrijheid waarderen. Daarom vindt Parsons neutraliteit van de analyticus geen goed idee, en zoekt hij naar de morele dimensie van ons vak. Zijn filosofische verhaal inspireerde tot kritische vragen: Is het wel een haalbare zaak om tot een true self te komen? Is het niet beter om te spreken van « momenten van vrijheid », momenten van het kunnen ervaren van een interne autoriteit, een eigen stem?

Na de ochtend waren er een aantal parallelle lezingen. In de lezing van Avner Bergstein, van de Israel Psychoanalytic Society, ging het opnieuw over « emotionele waarheid ». Bergstein stelde dat verbale formuleringen niet geschikt zijn om een emo