Tea and sympathy: Verslag van: The effect of omnipotence on the analyst: resonance, dissonance or silence [Londen, 4 juni 2016]

Om het jaar organiseert de Melanie Klein Trust (zie melaniekleintrust.org) een conferentie in het Royal College of Physicians aan de rand van Regent's Park in Londen. Het aantal lezingen is bij deze bijeenkomsten beperkt tot twee, één voor en één na de lunchpauze, met telkens een coreferaat om de discussie met de zaal op gang te brengen. Ook aan het einde van de dag is nog veel tijd voor discussie ingeruimd, wat echt nodig is voor het verwerken en integreren van de soms ingewikkelde materie. Ook nu weer waren de verhalen van een grote informatiedichtheid en het volgen ervan was bepaald geen « walk in the park ».

Beide sprekers, Francesca Hume en Ignês Sodré, bespraken materiaal uit analyses met patiënten die hun toevlucht zochten in almacht en manische reparatie om ondraaglijke onbewuste angsten af te weren. Zo waren ze terechtgekomen in de negatieve spiraal van steeds nieuwe omnipotente (destructieve) fantasieën en daden, en steeds opnieuw opdoemende en telkens toenemende schuld, in manische afwisseling met elkaar. Aan de analyticus de taak deze vicieuze cirkel te doorbreken door op een voor de patiënt draaglijke manier de onbewuste fantasieën te interpreteren die ten grondslag lagen aan het slecht of niet op de realiteit aansluiten van zijn of haar functioneren. Maar de ontvankelijkheid voor het goede dat het object/de analyticus kan bieden, het begrijpen, zowel in intellectuele als empathische zin, was bij deze patienten ernstig aangetast. Een opvallend gegeven was dat beiden hun moeder waren « kwijtgeraakt » als gevolg van ernstige psychische problemen van moeder. In het ene geval was dit gebeurd toen patiënte, afkomstig uit een Zuid-Europese plattelandsge-meenschap, drie jaar was, na de geboorte van een volgende baby; en was moeder door haar familieleden opgesloten in een kamer in het huis van waaruit haar onrustig schreeuwen en rammelen aan de deur door alle bewoners, ook haar dochtertje, kon worden gehoord. In de andere casus was moeder ernstig ontregeld g