You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Het lichaam is geen evident gegeven in psychotherapie. Het confronteert, frustreert en polariseert wanneer het zich toont in diverse symptomen die de patiënt aangrijpen, vaak zonder dat hij ze begrijpt. Maar tegelijkertijd houdt het lichaam ons ook bezig in positieve zin, het houdt ons ook letterlijk gaande. Het is een bron van energie, van genot, van het creatieve en van een innerlijk weten (Despestele 2004). Daarnaast beweegt het lichaam zich ook op bijzondere wijze door het psychotherapeutische veld, van object waarover gesproken, gedroomd of gefantaseerd wordt tot het lichaam dat bewust doorvoeld wordt.
Minder bekend is het domein van de Lichaamsgerichte Psychotherapie (LPT). Hoewel aan deze onbekendheid diverse historische, deontologische en ethische redenen1 ten grondslag liggen, kunnen we opmerken dat het lichaam als toegangspoort de laatste decennia in toenemende mate belangstelling geniet vanuit interdisciplinair onderzoek. Hierbij wordt een unieke meerwaarde toegeschreven aan LPT bij trauma of aktuaal-pathologische beelden waar moeizame mentalisatie en alexithymie op de voorgrond staan (zie bijvoorbeeld Calsius e.a., 2016; Geuter 2015; Van der Kolk 2014; Fogel 2009; Ogden e.a. 2006; Schore 2003) en worden effecten van aanraking en lichaamsbeleving met hun neurofysiologische correlaten meer fundamenteel onderzocht (zie bijvoorbeeld (Payne e.a. 2015; Schleip & Jäger 2012; Herbert e.a. 2011; Tsakiris 2010; Björensdotter e.a. 2010). Anderzijds blijkt verder onderzoek rond aanraking en lichaamsbeleving als therapeutische dimensie bij specifieke stoornissen noodzakelijk, minimaal om methodologische redenen (Courtois e.a. 2015; Mehling e.a. 2005).
In dit artikel willen we ingaan op het lichaam als toegangspoort in psychotherapie. Met name het proces van lichaamsbewustwording blijkt hierbij een kwintessens, die we beter willen begrijpen. Hiertoe werken we allereerst de positie van het lichaam uit binnen LPT en haar psychoanalytische wortels. Vervolgens gaan we diepe