Trouw aan de uitgangspunten: Een interview met Serge Verhaest

Professor Serge Verhaest staat in Vlaanderen voornamelijk bekend als de eerste persoon die een op psychoanalytische principes geschoeide kliniekafdeling leidde en uitbreidde. Zijn ingekeerde, enigszins geheimzinnige aanwezigheid, is bijna legendarisch. Veel psychiaters-psychoanalytici werden door hem opgeleid en denken met ontzag, met schroom, maar zeker ook met waardering en bewondering, aan hem terug. Onderstaand gesprek handelt over zijn leven en zijn werk, over zijn opvattingen en zijn stijl. Het is in « interviewvorm », de neerslag van meerdere gesprekken die meanderend al bij al een kleine cirkel maakten. Verhaest is niet de theoretische « tafelspringer », maar hij wil trouw zijn aan zijn principes, op een wat rechtlijnige en orthodoxe manier. Een soms moeilijke confrontatie in een tijdperk waarin veel psychoanalytische principes op minder begrip kunnen rekenen.

Jo Smet (JS): Professor Verhaest, ik trap een open deur in als ik zeg dat de psychoanalyse veel aandacht heeft voor de geschiedenis van een individu, voor de kindertijd, de afkomst, de voorgeschiedenis, die een prominente plaats krijgen. Kunt u ons een sfeerbeeld geven van uw familiale achtergrond?

Serge Verhaest (SV): Ik was een oorlogskind, geboren in 1941 in het Kortrijkse en daar bracht ik ook grotendeels mijn jeugd door. Mijn ouders hebben een niet zo gemakkelijk traject afgelegd, op zowel professioneel als op relationeel vlak. Moeder kwam uit een familie die bedrijvig was in de West-Vlaamse textielnijverheid en had een stoffenwinkel. Er was een relatieve rijkdom, maar door een inschattingsfout van vader kwam het tot een faillissement, waarna de opstart volgde van een grafisch bedrijf. Rond mijn tiende levensjaar zijn mijn ouders gescheiden met alle financiële gevolgen van dien. Een voorval dat zeker belangrijk is geweest deed zich voor toen ik een à twee jaar oud was: er viel een slagboom van een spoorwegovergang bovenop mijn vader. Een verlamming dreigde. En dat bepaalde een tijdlang de sfeer in h