Projecties: Over narcisten en moederskinderen

Toen psychoanalytica Regina van Gelderen in februari 2013 in de Volkskrant werd geïnterviewd stelde ze dat vooral films uit de jaren zestig en zeventig dankbare inzichten bieden, want toen was « iedereen links en telde je niet mee als je niet in therapie was ». Om die inzichten scherper te krijgen, was Van Gelderen een van de initiatiefnemers van « Projecties ». Onder deze gepaste titel organiseert de Nederlandse Psychoanalytische Vereniging — die onder wisselende namen sinds 1917 bestaat — filmavonden aan de hand van een thema. De eerste vond plaats onder de noemer « de functie van het fantaseren » met een vertoning van Pedro Almodóvars Hable con ella in oktober 2003 in Het Ketelhuis. Twee jaar later sloot het toen nog maar recent in Utrecht geopende Louis Hartlooper Complex bij het initiatief aan in een editie waarin onder het kopje « Kinderwereld » prachtige films als Die Blechtrommel , Cria cuervos , The cement garden en Bluebird werden besproken. Maar terwijl de psychoanalyse in zwaarder weer terecht kwam toen zij uit het zorgverzekeringspakket werd gehaald in 2010, mogen de avonden over psychoanalyse en film zich in een groeiende belangstelling verheugen, mede wellicht omdat beide theaters zijn aangesloten bij Cineville, waardoor voorstellingen voor pashouders gratis zijn. Of het nu een oude zwart-wit klassieker als Wilde aardbeien of een recente documentaire als A family affair betreft, « Projecties » is in de loop der jaren steeds vollere zalen gaan trekken. Sinds januari 2015 is ook Lux in Nijmegen aangehaakt, met de « zussen »-film The virgin suicides als eerste in het program. En andere theaters in den lande hebben inmiddels ook blijk gegeven van interesse. De formule is simpel: per seizoen van zes avonden wordt een thema vastgesteld: de dood; (on)verdraagzaamheid; narcisme; grenzen; generaties, om er een aantal te noemen. Een psychoanalyticus/a geeft een inleiding bij de aan het thema gekoppelde keuzefilm, al dan niet voorzien van een kijkerswaarsch