You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Van meet af aan is in de ontwikkeling van de psychoanalyse de polariteit tussen binnen en buiten, wens en werkelijkheid, tussen de overdrachtsrelatie en de werkelijke relatie en daarmee ook die tussen autonomie en verbondenheid een belangrijk thema geweest. Dit artikel gaat over de vergaande gevolgen van deze polariteiten voor de opvattingen over het oedipuscomplex en zal worden geïllustreerd aan de hand van een vignet.
FREUD EN FERENCZI: AUTONOMIE EN VERBONDENHEID De kern van de discussie tussen Freud en Ferenczi ging over de relatie tussen binnen- en buitenwereld, over autonomie en verbondenheid. Dit thema zou nooit meer uit de psychoanalyse verdwijnen. Naarmate Ferenczi vooral de nadruk legde op de reële relatie en de externe traumatisering, legde Freud meer de nadruk op de overdracht en de innerlijke wens. Bij Ferenzci dreigt de overdracht in de reële relatie te verdampen en bij Freud de reële relatie in de overdracht. Bij Ferenczi was de reële externe relatie met name van belang. Bij Freud daarentegen ging het om de innerlijk gerepresenteerde relatie. Bij Ferenczi lag de nadruk op het in gang zetten van een gestagneerd ontwikkelingsproces. Freud ging steeds meer uit van conflicterende mentale representaties. Ferenczi daarentegen ging er steeds meer vanuit dat de (psychoanalytische) relatie zelf de curatieve factor was in de behandeling en niet zoals Freud meende de tot inzicht leidende interpretatie.
Met de nadruk op het tekortschieten van de primaire objecten bij de ontwikkeling van pathologie gaf Ferenzci een andere plaats aan het oedipale conflict dan Freud. Vandaar dat we later in dit artikel ingaan op de betekenis van het oedipuscomplex en de oedipale mythe.
ANGST EN PSYCHONEUROSEN In de begintijd van de psychoanalyse kende Freud het onderscheid tussen de Aktualneurosen en de psychoneurosen. De mainstream van de psychoanalyse heeft zich steeds meer gewend tot de psychoneurosen en de representatiestoornissen en steeds minder tot de angstneurosen