Terug naar Troje

De Griekse tragedie blijft ons, toneelkijkers van de eenentwintigste eeuw, ontroeren, fascineren en verbijsteren. Dat laatste werkwoord, zo zeer gedevalueerd bij politiek gebruik, herwint hier zijn volle kracht, want wij staan verstomd tegenover de verschrikkingen die de helden overkomen. Telkens weer moeten de kernstukken uit die traditie worden opgevoerd: Oedipus rex1; Electra; Antigone; Medea. De psychoanalyse vond er haar wortels en ontdekte hoe de tragische helden tussen hubris en anankè langs de waarheid van het Onbewuste schampten. Janneke Remmers als Andromache wedijvert in intensiteit met Marieke Heebink die in 2015 een schitterende Medea speelde bij Toneelgroep Amsterdam, een rol die ze terecht weer opneemt twee jaar later. Remmers speelt haar personage in een nieuwe reeks opvoeringen van de Troje Trilogie die Koos Terpstra schreef in 1994 en die vanaf 1999 gespeeld werd door het Theater van Het Oosten. Nu wordt het stuk gebracht in de regie van Paul Knieriem door Theater-schuur Haarlem.

Terpstra's taalgebruik is hedendaags en esthetisch verfijnd tegelijk, waarbij hij niet schuwde de bloemrijke epitheta van Homerus strategisch in te zetten op goed gekozen momenten. Het basisgegeven is inderdaad in boek zes van de Ilias terug te vinden waar Andromache tijdens de Trojaanse oorlog afscheid neemt van haar man Hector alvorens deze zich in het strijdgewoel werpt waar hij zijn dood zal vinden. Achilles doodt de held van Troje en diens zoontje Astyanax. Andromache had ook al haar vader en zeven broers verloren door toedoen van Achilles,

en wordt nu gevankelijk weggevoerd. Zij wordt tot een huwelijk met Neoptolemos, de zoon van Achilles, gedwongen en baart hem een zoon. Deze laatste wordt dan weer het slachtoffer van de jaloerse Hermione die Neoptolemos inpalmt. Andromache was ook de centrale figuur in stukken van Euripides en Racine. Bij deze laatste staat vooral de onbedwingbaarheid van de liefdespassie voorop. De intrige kan bij Racine als volgt samengevat worden: