You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
KNAW en Stichting Breukvlakken organiseerden op 6 april 2017 onder de titel Dark Wisdom een symposium ter gelegenheid van honderd jaar Freud in Nederland. Deze bijeenkomst vond plaats in de sfeervolle zaal van de Koninklijke Industrieele Groote Club aan de Dam in Amsterdam.
Om ook een internationaal publiek te bedienen werden de lezingen in het Engels gegeven. Dagvoorzitter was Don Linszen. Na inleidende woorden van Jan Swinkels als voorzitter van de Stichting Breukvlakken mochten we genieten van een tweegesprek tussen Leids hoogleraar Nederlandse literatuur Yra van Dijk en succesauteur Arnon Grunberg. Deze laatste heeft al bij menige gelegenheid blijk gegeven van zijn interesse in de psychoanalyse1 en ook bij deze gelegenheid combineerde hij speels luchtige anekdotes en rake inzichten. De schrijver is, zoals dit bij meerdere kunstenaars het geval is (dit om «menig» niet nogmaals te gebruiken; zie hierboven), op zoek naar specifieke invullingen van de tragische conditie van de mens. Dit vooral door te observeren en door het creëren van scènes, scenario's en relaties waarin zoals ook in overdrachtssituaties onbewust materiaal naar boven komt. De extrapolatie door verbeelding, het doortrekken van krachtlijnen, zo nodig en zo mogelijk tot in het absurde, de stimulerende en tegelijk relativerende inbreng van ironie en satire geven betekenis aan de vrijheid van een literair auteur tegenover een wetenschapper of een zorgverlener. Van Dijk, die
werkt aan een monografie over Grunberg, wist door scherpe en toch empathische vragen de schrijver knap te verleiden tot een persoonlijke invulling van psychische problematiek en maatschappelijk engagement. Met name over Grunbergs meest recente roman Moedervlekken, die zich grotendeels binnen het psychotherapeutische milieu afspeelt, werden interessante opmerkingen gemaakt. Zo werd de rol die schaamte kan spelen in relaties en in sociale positionering scherp neergezet.
De daaropvolgende reeks lezingen kon gevoeglijk onder de noemer Dark