You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
What a book van Whitebook, filosoof en psychoanalyticus aan het Columbia University Center in New York! Het is niet louter
een biografie. De levensbeschrijvingen zijn accuraat, gedetailleerd en levendig beschreven. De meerwaarde ligt in het adjectief uit de titel, intellectual. De auteur onderzoekt een van de belangrijkste raadsels uit Freuds werk: hoe komt het dat Freud een minimale rol toeschrijft aan de figuur van de moeder, in het bijzonder de preoedipale moeder (p. 2)? Juist die afwezigheid maakt haar aanwezig. Het is te opvallend om te negeren. Dit heeft te maken met de drie eerste levensjaren van Freud himself en met zijn relatie met zijn moeder in het bijzonder. Het idyllische beeld van « mein goldener Sigi » klopt niet. Voor Freud was die periode in feite traumatisch: spanningen tussen de ouders, het overlijden van zijn jongere broertje Julius toen die nog maar negen maanden oud was, financiële problemen, een depressieve en daardoor afwezige moeder, en het plotse verdwijnen van zijn geliefde Kinderfrau. In feite was dit een traumatische periode, die Freud nooit heeft kunnen assumeren. Ook niet in zijn oeuvre.
Dit is het eerste thema van dit boek.
Het tweede thema is « the break of tradition ». Freud profileerde zich als een Verlichtingsdenker. Zijn ontdekking, de psychoanalyse, ziet hij daarvan als het voorbeeld par excellence. Whitebook spreekt genuanceerder en kernachtiger over Freud als een « darkenlightener ». In feite is dit begrijpelijk. Waar de Verlichting voor het primaat van de rede staat, is Freud degene die juist wees op het onbewuste als drijvende kracht in het menselijk leven. Whitebook wijst in dit verband op de ontdekking van Freud bij uitstek: niet het onbewuste, maar de psychische realiteit. Terwijl Charcot keek naar de patiënt, luisterde Freud naar zijn of haar innerlijke wereld.
De originaliteit van dit boek ligt echter in het samenbrengen van deze twee thema's. Ze hebben met elkaar te maken. Whitebook windt er geen doekjes om. Doordat Fre