De rijkdom van het moment

De presentatie van de beide sessies van een psychoanalytische psychotherapie door Conny Van de Repe illustreert mooi wat misschien het voornaamste kenmerk is van een psychotherapeut: het overtuigd zijn van de bijzondere waarde van het begrijpen en begrepen worden. Er is weinig zo heilzaam als het gevoel samen te zijn met iemand die oprecht moeite doet om je te begrijpen en je daarbij ook echt begrepen te voelen.

De werkwijze die de therapeute zelf benoemt als focussen op de mentale toestand van patiënte is duidelijk te volgen doorheen het klinisch materiaal. Daarbij probeert zij voortdurend het spanningsniveau van de patiënte in het oog te houden en haar interventies daarop af te stemmen. Tijdens het (her)lezen van het klinisch materiaal nam bij mij het gevoel toe dat de therapeute zich erg inspant om haar patiente te voorzien van een veilige basis van waaruit ze de pijnlijke aspecten van haar leven, verleden en heden, kan exploreren. De mind kan best een beangstigende plek zijn waar je liefst niet alleen wil binnen gaan (Allen 2013).

In de korte beschrijving waarmee de casus wordt ingeleid komen al meteen belangrijke aspecten van de problematiek van patiënte naar voor. De uitspraak van patiënte dat deze therapie haar laatste hoop is, kan worden begrepen als een cautionary tale (Ogden 1992). De therapeute zal haar uiterste best moeten doen om ervoor te zorgen dat deze therapie niet eindigt met een wisselend resultaat, zoals voorgaande behandelingen.

In die eerste contacten wordt ook duidelijk welke objectrelationele context of welke way of being with the other (Stern 2004) patiënte meebrengt in de therapeutische situatie. Zij presenteert zich als angstig, klein en onderdanig. En ook al houdt ze de therapeute op een afstand, toch is tegelijk de onderliggende, onbewuste claim die patiënte op de ander legt meteen voelbaar voor de therapeute. Zulke korte momenten kunnen enorm rijk zijn aan inhoud. Er gebeurt erg veel binnen het korte tijdsbestek van die allereerste contact