You do not currently have permission to view the full text for this document. Please sign in to an account with an active subscription or contact support.
Het wandelend hoofd , Het vanzelfzwijgende , Het verlangen naar oorlog en andere zaken : dit zijn enkele van de pakkende titels waarmee Toni Ladan zijn gedachtegoed heeft uitgedragen. Zijn analytische loopbaan begon in 1973 en is een rijke aaneenschakeling van klinisch werk als spreekuurhouder en behandelaar bij IMP, PIU en NPI, als opleider bij de NVPA, het NPG en de NVPP, als vrijgevestigd psychoanalyticus in Zeist en als gewaardeerd spreker op symposia en congressen. En daarnaast is hij auteur van een uitgebreide reeks boeken en artikelen, die steeds twee dingen met elkaar gemeen hebben: ze zijn in hoge mate vernieuwend en daarnaast zeer toegankelijk.
Wat heeft aan de bron gelegen en wat heeft de bevlogenheid teweeggebracht die kon leiden tot dit oeuvre? Wat is de voorgeschiedenis van zijn pregnante visie op psychoanalyse?
We [Pieter Niers en Toni Ladan] spreken daarover in zijn ruime en zonnige werkkamer in Zeist.
PN [Pieter Niers]: In het oog springende thema's in je werk zijn het « impliciete relatiepatroon » en de rol van de onbewuste fantasie. Hoe zijn je opvattingen hierover tot ontwikkeling gekomen?
TL [Toni Ladan]: Ik denk dat je in dit verband allereerst de subjectiviteit van een analyticus in het oog moet houden. Dat wat iemand aanhangt en naar voren brengt — wat ik ooit genoemd heb iemands « psychotheorie » — kun je alleen maar goed begrijpen als je de geschiedenis van die persoon daarbij betrekt. En als je vraagt naar mijn analytische geschiedenis, dan is voor mij — wat de theoretische kant betreft — heel belangrijk geweest het boek van Charles Brenner The mind in conflict. Brenner zegt bijvoorbeeld: « Overdracht is er ». De analytische situatie onderscheidt zich niet door de overdracht, maar onderscheidt zich door de manier waarop de overdracht bewerkt kan worden. En de overdracht is ook altijd ambigu, je kunt dus nooit zeggen: er is positieve overdracht, want dat is een contradictio in terminis; in de overdracht zitten altijd positieve én n