De droom: over neurowetenschappen en lacaniaanse psychoanalyse: Bespreking van: Kéramat Movallali (2017). Dreams, neuroscience, and psychoanalysis. London:  Routledge. ISBN 978 1 138 85825 1,  206 pp., € 34,99

In 2007 is dit boek van de Perzische analyticus Movallali, die in Parijs werkt, voor het eerst uitgegeven in het Frans door uitgeverij L'Harmattan en nu vertaald naar het Engels. In het eerste deel lezen we filosofische beschouwingen over leven en temporaliteit, over de drift volgens Freud en Lacan en over de fysiologie en de fenomenologie van beweging. Movallali formuleert fundamentele kritieken op de reflextheorie die zowel de freudiaanse psychoanalyse als de cognitieve gedragstherapie heeft beïnvloed. Hij verwijst overigens naar het werk van de Nederlander Frederik Buytendijk die in 1920 een belangrijk boek over dierpsychologie heeft geschreven waarin de basis werd gelegd van de ethologie. Wat de neurowetenschappelijke aspecten betreft, gaat de aandacht vooral uit naar het thalamo-corticaal model van Llinas die stelt dat hersenen intrinsiek bewustzijnsactiviteit voortbrengen: het bewustzijn zou aangeschakeld worden via een oscillatorloop tussen cortex en thalamus. Bewustzijn is dus geen epifenomeen ten gevolge van zintuiglijke prikkels die van buitenaf het organisme binnenkomen. In het tweede deel, wat mij betreft het interessantste, wordt een originele droomtheorie gepresenteerd vanuit freudo-lacaniaanse inspiratie in dialoog met de neurowetenschappen. Een nieuw concept is « adventisatie », een neologisme van de auteur (in het Frans: aventisation). In de droom wordt een project niet gerealiseerd, maar wordt de toekomst voorgesteld alsof een praesens vervuld is. Hij leent de term « advent » uit de christelijke traditie, de vier weken voor Kerstmis gewijd aan de gedachtenis van de naderende geboorte van Jezus. Advent is een particuliere vorm van verwachting. De droom is een poging tot adventiseren van het verlangen: een verlangen, een verwachting wordt als vervuld voorgesteld. Er is een beweging naar voren, die in scène wordt gebracht en gedramatiseerd. Een deel van het eigen Zelf wordt vooruitgeschoven, een ander deel kijkt toe. Het subject imiteert zichzelf zoal