Complex en toch toegankelijk: Bespreking van: Johan De Groef & Rudi Vermote (red.). (2015). Verstandelijke beperking en psychoanalyse — Echo's van verlangen. Antwerpen-Apeldoorn:  Garant. ISBN 978 90 441 3393 6,  222 pp., € 27,50

De voorliggende teksten zijn ontstaan « in de marge van de mainstream psychoanalyse en orthopedagogiek ». Zij geven een diepgaand en omvattend theoretisch en klinisch beeld van een weinig bekend domein, met name een psychoanalytische benaderingswijze van mensen met een verstandelijke beperking. De bundel is de weergave van een studiedag die werd gehouden naar aanleiding van het afscheid van collega Johan De Groef als algemeen directeur van Zonnelied, een instelling die mensen met een ernstige meervoudige handicap opvangt en begeleidt. Hij getuigt van een ruim vijfentwintigjarige respectvolle klinische zoektocht en reflectie. Naast De Groef werkten nog vijf medewerkers van Zonnelied mee aan het boek. Verder zes Vlaamse psychoanalytici vanuit andere contexten. Drie bijdragen van Franse psychoanalytici vervolledigen het geheel.

Diverse auteurs besteden ruime aandacht aan de woorden waarmee zij hun patiënten benoemen. In huize Zonnelied worden de mensen met een ernstige meervoudige handicap ‘gasten’ genoemd. Primordiaal is de bezorgdheid om deze mensen niet vanuit hun tekort of hun diagnoses te benoemen, maar wel vanuit hun eigenheid als persoon. In een uitvoerig hoofdstuk schetst Johan De Groef het basismodel dat hij, samen met collega's in binnen- en buitenland, uitbouwde vanaf de jaren negentig. Hij beschrijft de vele uitgangspunten en inspiratiebronnen voor de ontwikkelde mensvisie en theoretische kadering, de doelstellingen en de dagdagelijkse pogingen tot concrete vertalingen ervan naar individuele gasten toe. In zijn eenvoudigste bewoordingen vat hij dit als volgt samen: « Zonnelied wil mensen met een verstandelijke handicap ondersteunen in het articuleren van hun verlangen […] om het eigen verlangen bestaansrecht te geven, en zich dus zeker niet aan te passen aan het verlangen van een ander […] ». Dit is een heel rijke en sterk onderbouwde tekst die vele aspecten van de thematiek synthetiseert, en die het gehele boek kadert en draagt. De Groef slaagt erin om deze