Aangenaam verrast: Commentaar op bijdrage Eva van Malderen in De therapeut aan het werk

Aangenaam verrast was ik bij het lezen van de bijdrage van Eva van Malderen aan de rubriek De therapeut aan het werk, getiteld Een gedeeld punt in een duistere wereld — twee sessies met Tim (Van Malderen 2018). Heel fijn dat er zoveel ruimte gegeven werd aan een psychoanalytische kinderbehandeling. En wat een mooi materiaal over een geslaagde psychoanalytische kinderbehandeling. Van Malderen beschrijft de behandeling zo, dat je een levendig beeld krijgt van wat er zich afspeelt en dat je kunt meeleven. Ze verdraagt en containt veel heftige agressieve gevoelens van Tim met als resultaat een geslaagde behandeling: Tim heeft haar als goed object geïnternaliseerd. Nicole Vliegen en Tinka Prast (Vliegen 2018; Prast 2018) geven vanuit verschillende psychoanalytische invalshoeken ook een rijk commentaar. Hieruit blijkt dat bij een dergelijke behandeling verschillende psychoanalytische concepten bruikbaar zijn en dat een psychoanalytische behandeling van een kind met een gedesorganiseerde hechting zinvol is.

J. Novick en K.K. Novick pleiten tegen deze benaming van kinderen met symptomen als agressie, opstandigheid, slecht luisteren enzovoort omdat het een « defect » suggereert (Novick & Novick 2015). Zij pleiten ervoor om de symptomen van de kinderen te zien als een coping om met machteloosheid of hulpeloosheid om te gaan en deze niet te diagnosticeren c.q. classificeren als ADHD, ASS, ODD, borderline, bipolair enzovoort, waar vaak een medicijngerichte behandeling uit voortvloeit. Hun positieve ervaringen met de behandeling vanuit verschillende psychoanalytische invalshoeken onderstrepen, evenals de behandeling door Van Malderen van Tim, het belang van psychoanalytische diagnostiek en behandeling.

Novick en Novick werken met een model van twee systemen van zelfregulatie en conflictoplossing. Het ene systeem noemen zij het « gesloten systeem », waarin de realiteit vermeden wordt en waarin macht, grootheidsideeën en sadomasochisme overheersen. Het andere systeem noemen ze het «