Dialoog buiten de spelkamer: Reactie op bijdrage Eva van Malderen in De therapeut aan het werk

Tim heeft tijdens de drie jaar durende therapie een innerlijk beeld van Eva van Malderen (2018) opgebouwd dat bestand is tegen haar fysieke afwezigheid. Het object kan vastgehouden worden, onafhankelijk van bevrediging of frustratie. Ze zal er zijn wanneer hij terugkomt. Misschien wordt niet toevallig volgens Margaret Mahler de objectconstantie bereikt in het derde levensjaar (Mahler 1968). Het zegt iets over de ernst van de problematiek van Tim en van de arousal die hij op destructieve manier aan bod brengt en die Van Malderen lang zal moeten verdragen.

Maar Van Malderen kan onmogelijk de enige stabiele ander zijn. Wat gebeurt er buiten de spelkamer en hoe gebeurt de vertaling naar zijn levensechte context? Wie speelt een rol in het ontstaan van Tims problemen en op welk systeem werken deze in? Bij zulke diepgaande speltherapieën die tot « op het bot » gaan is het reëel betrekken van de context niet altijd evident maar wel noodzakelijk. Hierdoor krijgen we zicht op de mentaliserende mogelijkheden van de huidige context (het « ouderlijke reflectief functioneren » van Fonagy). We kunnen zo ook inschatten welk effect het speltherapeutische werk procesmatig teweegbrengt binnen de bestaande realiteit. Op die manier vindt het proces van Tims integratie in zijn huidige en toekomstige context plaats. Enkel zo ontstaat er een metaconversatie buiten het eigenlijke speelveld van de spelkamer.

Is dit ook niet wat er gebeurt met dit mooie initiatief van het Tijdschrift voor psychoanalyse en haar toepassingen? Een forum creëren voor uitwisseling van klinische ervaringen tussen clinici, zodat inmenging in deze rauwe spelaangelegenheden wordt toegelaten. Er ontstaat een interactie die de opgebouwde fundamenten ten goede komt, waardoor het werk van Van Malderen niet in gevaar komt. Nicole Vliegen (2018) en Tinka Prast (2018) zorgen met hun reflecties indirect voor een upgrade van het reflectief functioneren van Eva. Er ontstaat een metaconversatie buiten het eigenlijke speelveld. Ze