Onderzoek

In het vorig redactioneel noem ik supervisie één van de pijlers van de psychoanalytische opleiding. De creatie van onze rubriek De therapeut aan het werk is een poging om een nieuwe vorm van intervisie op te zetten. Tevens zullen we collega's actief uitnodigen om te reageren op het werk van de presenterende therapeut en op het commentaar van de collegae die het werk van de presenterende therapeut hebben besproken. In de redactionele bijdrage als inleiding op 2018 nummer 4 heb ik de andere pijlers van de opleiding niet genoemd. Het wezenlijkste onderdeel van elke opleiding tot psychoanalytisch therapeut of psychoanalyticus lijkt mij de eigen analyse en/of de leertherapie. Is er een betere plek om kennis te maken met vrije associatie, het onbewuste, met dromen en met onvermoede seksuele en agressieve gedachten? Hoe kan men aan den lijve ervaren wat overdracht is en hoe deze vorm geeft aan de manier waarop relaties worden aangegaan? Naarmate het analytisch proces voortschrijdt ontdekken we dat kennis van de eigen geschiedenis en hoe de eigen persoonlijkheid erdoor wordt gevormd, niet de essentie is.

Nu staat het wordingsproces in het centrum van de aandacht (transformatie, evolutie). Het gaat hierbij om het doormaken van psychische verandering binnen het kader van een intersubjectieve relatie waarover wordt gereflecteerd samen met een betrouwbare collega die het kader garandeert en dit proces ook heeft doorgemaakt. In plaats van symptoomvermindering, structurele verandering of inzicht zijn de doelstellingen nu ambitieuzer dan vroeger. Nu stellen we het leren dragen van pijn en eenzaamheid centraal en erop vertrouwen dat uit de leegte iets nieuws zal opduiken. We kiezen voor de confrontatie met existentiële thema's waarbij geklaagd mag worden over een tekortschietende en traumatiserende omgeving in de verwachting dat men het eigen levensproject zal opnemen. We verdragen niet-weten zonder ten prooi te vallen aan twijfel, verwarring en onzekerheid. De analyse is niet lange