De verjaardag van Sigmund Freud: Verslag van: Studiedag « De verjaardag van Freud » [Amsterdam, 6 mei 2018]

Op zaterdag 6 mei 2018 was het de verjaardag van Sigmund Freud. Hij zou 162 jaar zijn geworden. Hoe zou de goede man de stand van psychoanalyse anno nu bezien? Zou hij vinden dat hij reden voor het vieren van een feestje heeft? Dit jaar werd de verjaardag van Freud in elk geval wel gevierd, en wel door een groep van 150 mensen, een mix van therapeuten en theaterliefhebbers. Voor het Tijdschrift van Psychoanalyse en haar toepassingen nemen we u mee op reis door dit fascinerende eerbetoon en stellen de vraag: Wat gebeurt er als je 150 psychologen en theatermakers rondom het thema « psychoanalyse » een feestje laat vieren? En: hoe zou Freud zich op deze avond gevoeld hebben?

We komen aan bij de locatie op de Nes in Amsterdam en worden begroet door een vrouw met grote hoorns op haar hoofd: de « doorbitch ». Ze geeft je pas toegang tot het pand als je niet alleen je kaartje hebt laten zien, maar ook kunt verklaren wat je « issue » is.

Eenmaal binnen blijkt dat de helft van de bezoekers zich ook heeft verkleed als iemand met een « issue » (denk: psychopaatpsychiater Hannibal Lector uit Silence of the Lambs).

De andere helft heeft zijn alledaagse kleding aan. Het blijkt te gaan om de tweedeling tussen extravagant theatervolk en de toch meer introverte, onopvallende psychotherapeutengemeenschap.

Twee van de verdiepingen in het pand zijn vernoemd naar de driften uit Freuds structurele model: de kelder is omgedoopt tot « Thanatos » en de zolder tot « Eros ». We zoeken vergeefs naar de ego- of superegokamers. De innerlijke analyticus begint zich onrustig te voelen: zonder ego en superego zou dit nog wel eens een psychotische avond kunnen worden …

Michel van Veen opent de avond met een introducerende lezing over Freud en het analytische gedachtegoed. De « echte » ontmoeting tussen twee mensen, zonder tussenkomst van hun narcistische projecties, is helend, en komt pas tot stand door de blik echt naar binnen te richten. Wellicht dat we het ego vanavond in de lezingen kunn