Waar de pijn zit daar zit het leven: Verslag van: « Feelings, nothing but feelings » — Summer University Psychoanalyse [Amsterdam, 2-6 juli 2018]

Dit lustrumjaar van de Summer University Psychoanalyse stond in het teken van « Feelings, nothing but feelings », op de Oudemanhuispoort in een zonovergoten Amsterdam.

In een te krap zaaltje (vanwege de hoge opkomst) werd de Summer University 2018 geopend door Sacha de Reuver met een overzichtelijke vlucht door de kernbegrippen en behandelvormen van de psychoanalyse. De benadrukking dat psychoanalyse in de vorm van speltherapie ook bij kinderen behulpzaam kan zijn vormde een mooie overgang naar de lezing Het kind van vandaag, de patiënt van morgen, van Marja Rexwinkel. Zij liet ons met aangrijpende videofragmenten (« Still Face experiment ») kennismaken met de infant mental health. Het belang en de kunst van de observatie werden belicht, waarbij het niet gaat om history-taking (het afnemen van een anamnese), maar om history-making (kijken naar het kind in de behandelkamer, dat zijn geschiedenis uitbeeldt). Vervolgens mocht er gegriezeld worden tijdens de lezing van Bart Laps over psychoanalyse en horrorfilms To eat or be eaten, that's the question. Met een kartelig mes ontleedde hij de onderliggende thematieken van de horrorfilm, waaruit bleek dat het genre steeds teruggrijpt op de uitvergroting van menselijke angsten, lusten en taboes. De analytisch getrainde kijker zal daarin Freuds centrale thema's zoals het oedipuscomplex, de castratieangst en geprojecteerde woede moeiteloos kunnen ontdekken. Ons inzicht in angst werd verder vergroot in de lezing Gedaanten van angst van Jos van Mosel. Na een overzicht van de angsttheorieën van Freud sloot hij af met de bemoedigende uitkomst die een psychoanalytische behandeling kan bieden bij angstklachten, namelijk dat de patiënt kan zeggen: « Ik ben wel bang, maar er is geen gevaar ». De dag werd afgesloten door Bastiaan van Dongen met Rouwprocessen in de psychoanalyse, waarin het onderscheid tussen normale en pathologische rouw uiteengezet werd.

Dag twee vervolgde waar de infant mental health ophield, in het college Stilte tuss