Je hebt nog een heel half leven!

Het was een boeiende avond, met de hoofdrolspelers Hedwig, Gerard en Johan. En fijn dat Paula er was. Dat had Frederik toch maar mooi op touw gezet.

Ik heb het over de toneelvoorstelling Van de koele meren des doods, gebracht door Hummelinck Stuurman onder regie van Ger Thijs, naar de roman met dezelfde naam van Frederik van Eeden uit 1900. Ger Thijs schreef ook de tekst van het toneelstuk, en heeft een succesvolle invalshoek gevonden om de figuren uit deze een eeuw oude roman tot hedendaags leven te brengen.

Van Eeden, die leefde van 1860 tot 1932, had rond 1890 een paar jaar een praktijk voor psychoanalyse in Amsterdam. Zijn leven « veelbewogen » noemen zou een groot understatement zijn: Jan Fontijn schreef zijn biografie in twee delen van in totaal 1264 pagina's. Van Eeden was tot aan het verschijnen van Van de koele meren des doods huisarts, psychotherapeut, dichter en schrijver. Als dichter-schrijver verzette hij zich tegen de toen gangbare domineespoëzie, en werd een van de gangmakers van de Tachtigers. Hij schreef onder andere De kleine Johannes. Vanaf 1900 werd hij politiek-maatschappelijk actief in het anarchisme, en stichtte de kolonie Walden. Zijn laatste levensfase bevat veelal spiritualiteit en fundamentele taalwetenschap. Hij richtte onder andere (mede) de Internationale School voor Wijsbegeerte op.

Als scholier heb ik genoten van van Eedens « Ik heb de witte water-lelie lief, […] », en van de taalvaardigheid waarmee hij Hedwigs gefrustreerde somberheid wist te vangen. Hedwig is de hoofdpersoon uit het boek dat gelezen kan worden als de ziektegeschiedenis van een hysterische vrouw. Zij is tevens de verpersoonlijking van een zoektocht naar levenswijsheid. Het was van Eeden zeker om meer te doen dan louter de pathologie. Maar die aanwezige pathologie heeft hij wel met een enorme trefzekerheid weten neer te pennen.

Het toneelstuk begint met het einde van het boek: Hedwig doolt door Parijs met een tas waarin — en dat weet iedereen die het boek gelezen heeft me