Verbroken verbinding: repliek

Allereerst een woord van dank aan collegae Van Wandelen en Franckx voor hun commentaar op het gepresenteerde materiaal. Het is geen eenvoudige opgave om je aan de hand van een beschreven segment van een analyse te verbinden met zowel patiënt als analyticus en je daarbij buiten bekende paden te begeven. Binnen de beschikbare ruimte voor deze repliek zal ik proberen op enkele punten van de commentaren te reageren.

De centrale vraag luidt: hoe om te gaan met een haast openlijke wens van de patiënt om te onthechten, wanneer de reactie op vrijwel elke interventie is: « Ja, het is beter voor mij om te onthechten ».

De commentatoren lijken elk op hun eigen manier verstoord te raken door de realiteit van een patiënt met een wens tot onthechting. Terwijl de één de verbinding met zichzelf verliest, bij collega's te rade gaat en meer verbinding zou willen maken, verkiest de ander voorzichtig afwachten, de aandacht richten op de tegenoverdracht en zich begeven naar het intersubjectieve niveau. Terwijl zij proberen om het perspectief van de analyticus te begrijpen, reiken beiden in hun reactie een alternatief aan, waarbij ze teruggrijpen op een voor hen vertrouwde manier van werken. Dit kan op zichzelf uiteraard waardevol zijn, maar draagt niet per se bij aan verplaatsing in een ander perspectief. In haar beschrijving van hoe zij het materiaal zou behandelen, introduceert collega Franckx haar visie op wat ze anders zou doen met deze — en mogelijk iedere — patiënt, vanuit haar perspectief. Daarbij noemt zij ingrediënten die iedere analyticus tot zijn beschikking hoopt te hebben, zoals veiligheid bieden, aardig en sensitief zijn, verbinding zoeken met het materiaal en bewust zijn van de tegenoverdracht. Ze associeert basisanalytische vaardigheden met haar eigen benadering van Winnicott en Bion, wat het mogelijk lastig maakt om de waarde te zien van mijn werkwijze, met overwegend interpretaties van de overdracht en van intrapsychische dynamiek. Collega Franckx schrijft dat in het mat