De humanisering van de psychiatrie in naam van de psychoanalyse — Istvàn Hollós (1872-1957)

Staan in Nederland en Vlaanderen Jacobus Schreuder van der Kolk en Joseph Guislain bekend als referentiefiguren inzake de humanisering van de psychiatrie, dan geldt dat in de recentere Hongaarse geschiedenis van de psychiatrie voor Istvàn Hollós. Hollós' werk beweegt zich in de spanningsverhouding tussen psychoanalyse en psychiatrie. Hij is een volgeling van Freud, die van meet af aan ook de institutionele implementatie van de psychoanalyse beoogde — onder meer via Jung in Burghölzli (Zürich) en Binswanger in Bellevue (Kreuzlingen). Via Hollós zal de freudiaanse psychoanalyse in Hongarije eerder dan elders een effectieve invloed verwerven in de psychiatrische patiëntenzorg.

Istvàn (Stephan) Hollós — geboren als Isidor Hesslein — groeit op in Boedapest in een gezin van bescheiden afkomst. Hij studeert geneeskunde in dezelfde stad, die ook later zijn professionele uitvalsbasis blijft. Aanvankelijk werkzaam in privépraktijk zwerft hij al snel uit. Hollós doet ervaring op in verschillende provinciale ziekenhuizen in het Oostenrijks-Hongaarse rijk — onder meer in het huidige Roemenië — om terug te keren naar Boedapest, en er zich te wijden aan het lot van geesteszieken in de verschillende wijkziekenhuizen. Vanuit een diepgaande sociale bewogenheid vertoont Hollós een groot engagement inzake patiëntenzorg. In Ferenczi, die hij in 1905 ontmoet en die uit een burgerlijker en intellectueler milieu afkomstig is, vindt hij een spirituele bondgenoot die zijn denken verrijkt en verder uitdaagt. Via Ferenczi, die met Freud in contact komt in 1908, zal Hollós kennismaken met de psychoanalyse. Freuds denken fungeert in Boedapest als de katalysator van een algemene culturele omwenteling.

Behalve voor het duiden van Hongaarse culturele fenomenen, wendt Hollós Freuds nieuwe wetenschap aan voor het radicale herdenken van de psychiatrische zorg. Zo betrekt hij de verpleegkundigen in het psychotherapeutische programma, en voert hij een opendeurenbeleid in. Naast de verbetering van de algem