Over lijf en leden: Verslag van: VVPT studiedag « Lijf en leden — Het lichaam in psychoanalytische psychotherapie » [KU Leuven Kortenberg, 12 oktober 2018]

Er lijkt een soort urgentie te zijn om het lichaam onder de aandacht te brengen. Paul Verhaeghe, die vanuit zijn praktijk particuliere problemen op een toch wat visionaire wijze weet te koppelen aan maatschappelijke tendensen, wijdt zijn nieuwe boek (Intimiteit) aan de verhouding met ons eigen lichaam. Ook het jongstleden jaarlijkse congres van de epF (European Psychoanalytic Federation) droeg Body als titel. De motivatie om het lijf onder de aandacht te brengen, zo schetst Ronny Vandermeeren in de inleiding, is nochtans een evidentie vanuit de geschiedenis van de psychoanalyse. In de schoot van de kliniek met patiënten met onverklaarde lichamelijke klachten, heeft de psychoanalyse zich immers ontwikkeld. Door de theoretische ontwikkelingen en vertakkingen binnen de analytische theorievorming heen wordt soms amper nog gesproken over het lichaam, en in de intersubjectieve modellen wordt de drifttheorie aan de kant geschoven. Toch kunnen we er niet omheen dat de psychische realiteit verankerd is in het lichaam. Erik Vlaminck brengt ons met anekdotes en woordspelingen in the mood om ons te verbinden met ons lijf, met wat er zich in de vleselijke binnenkant afspeelt en op de grens ervan getoond wordt. Via een wandeling door de etymologie (lijk-heim) en door de geschiedenis van piercings en tatoes heen creëert hij een zacht bed waarin de twee centrale sprekers van de dag kunnen landen. Patrick Luyten en Alessandra Lemma komen voor een stuk uit dezelfde Londense stal. In hun verhaal is eenzelfde basis voelbaar, maar vanuit hun eigenheid brengen ze iets heel anders binnen. Waar Patrick Luyten erg didactisch een theoretische en gesprekstechnische basis introduceert, getuigt Alessandra Lemma van een kwetsbare kliniek die patiënten tot leven brengt en terreinen opent. Hun discoursen vormen een mooi en aanvullend geheel die de dag vol en rijk maken.

Patrick Luyten schetst de patiënten die zich tot ons wenden als de patiënten met wie anderen geen raad weten. Hij spreekt over men